موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.

فهرست مطالب

هدف

دامنه كاربرد

معرف‏ها

وسايل لازم

تعيين ظرفيت حرارتي دستگاه كالري متر

روش كار تعيين حرارت هيدراتاسيون

محاسبه

تجديد آزمايش

بسمه تعالي

پيشگفتار

 اين استاندارد ايران كه به وسيله كميسيون استاندارد سيمان پرتلند ـ تعيين حرارت هيدراتاسيون سيمان پرتلند زيرنظر كميته مصالح ساختماني مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تهيه گرديده و در تاريخ 75/9/9 به تصويب شوراي عالي مؤسسه رسيده است به استناد ماده 1 قانون راجع به اجازه تأسيس مؤسسه استاندارد ايران مصوب هفدهم خرداد 1336 و ماده 3 اساسنامه مصوب كميسيون مشترك دارايي مجلسين در نهم تيرماه 1344 منتشر مي‏گردد . 

 براي حفظ همگامي با پيشرفت‏هاي ملي و جهاني صنايع و علوم استانداردهاي ايران گاه‏به‏گاه مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت .  هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در اختيار كميسيون‏هاي مربوطه گذاشته خواهد شد .  استفاده كنندگان نيز بايد آخرين چاپ اين استانداردها يا آخرين تجديدنظرها و اصلاحات آنها را قبلا به دست آورند . 

 در تهيه اين استاندارد سعي بر آن بوده است كه با توجه به نيازمندي‏هاي خاص ايران حتي‏المقدور ميان روش‏هاي معمولي در آن كشور و استانداردها و روش‏هاي متداول در كشور ديگر هماهنگي و همگامي ايجاد شود , بنابراين با بررسي امكانات و مهارت‏هاي موجود و اجراي آزمايش‏هاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از استانداردهاي زير تهيه گرديد . 

 ASTM designation C 186 - 55

  استاندارد سيمان پرتلند

  قسمت ششم ـ تعيين حرارت هيدراتاسيون سيمان پرتلند

  1 ـ هدف

 هدف از اين استاندارد به شرح روش آزموني است براي تعيين حرارت هيدراتاسيون سيمان پرتلند . 

  2 ـ دامنه كاربرد

 در اين استاندارد براي تعيين حرارت هيدراتاسيون سيمان پرتلند روش آزموني تشريح مي‏گردد كه در آن , حرارت محلول سيمان خشك و حرارت محلول قسمت ديگري از همان سيمان كه به مدت 7 روز يا 28 روز هيدارته گرديده است اندازه‏گيري مي‏شود و اختلاف ميان اين دو درجه حرارت به عنوان حرارت هيدراتاسيون به ترتيب در هر يك از دو مدت مذكور محسوب مي‏گردد . 

  3 ـ معرف‏ها

 3 ـ 1 ـ اكسيد روي ـ اكسيد روي را براي تعيين ظرفيت حرارتي كالري متر به كار مي‏برند در اين مورد از Zno خالص شيميايي بايد استفاده شود , براي آماده كردن گرد اكسيد زنگ بايد قبلا عمليات زير را انجام داد :

 اكسيد مزبور را به مدت يك ساعت در حرارت 900 درجه سانتي‏گراد تا 950 درجه سانتي‏گراد قرار دهيد و پس از سرد شدن در دسيكاتور در هاوني نرم كنيد و از الك 149 ميكرن بگذرانيد اكسيد نرم شده مزبور را در ظرف سربسته‏اي نگهداري كنيد .  كمي قبل از آزمايش تعيين ظرفيت حرارتي كالري متر در حدود 7 گرم از گرد مزبور را به مدت 5 دقيقه در حرارت 900 تا 950 درجه سانتي‏گراد گذاشته آن‏گاه در ديسكاتور سرد و سپس به دقت وزن كنيد . 

 3 ـ 2 ـ اسيد فلوريدريك (48 درصد )

 3 ـ 3 ـ اسيد نيتريك (2 نرمال )

 در تهيه اسيد نيتريك بايد مصرف چندين آزمايش را در نظر گرفت زيرا پس از اتمام محلول اسيد نيتريك بايد مجددا ظرفيت حرارتي كالري متر را تعيين نمود . معمولا اسيد نيتريك 2 نرمال را از اسيد غليظ با وزن مخصوص 1/42 تهيه مي‏كنند به اين ترتيب كه 127 سانتيمتر مكعب از اسيد مزبور را تا يك ليتر رقيق مي‏كنند . 

 3 ـ 4 ـ موم ـ به منظور آب‏بندي شيشه‏هاي محتوي خمير سيمان . 

  4 ـ وسايل لازم

 4 ـ 1 ـ كالريمتر و وسايل آن

 4 ـ 1 ـ 1 ـ كالريمتر : كالريمتر دستگاهي است طبق شكل شماره 1 كه تشكيل شده است از يك ظرف دهان گشاد تخليه با در چوب پنبه‏اي كه در محفظه‏اي خوب عايق شده نگهداري مي‏شود نگاه كنيد به بند (3 ـ 1 ـ 2) تا ظرف تخليه در جاي خود استوار گردد و از تغييرات غيرلازم حرارت محفوظ ماند . 

 ظرف تخليه اگر با آب گرم پر شود و چوب پنبه در آن محكم گردد و به مدت 30 دقيقه بدون حركت بماند نبايد براي هر يك درجه اختلاف حرارت اطاق بيش از 0/001 درجه سانتي‏گراد در هر دقيقه سرد شود . 

 قسمت داخلي ظرف تخليه بايد با ماده‏اي كه در برابر اسيد فلوريدريك مقاومت داشته باشد ( مانند رزين فنوليك پخته يا رزين استات و نيل كلريد پخته و يا موم ) پوشيده شود پوشش مقاوم در برابر اسيد بايد همواره دست نخورده و بدون ترك بماند و مكرر مورد آزمايش قرار گيرد و در صورت لزوم تجديد گردد . 

 4 ـ 1 ـ 2 ـ محفظه عايق شده : محفظه بايد با يك لايه پنبه عايق كننده يا ماده مشابه ديگري كه حداقل 2/5 سانتيمتر ضخامت داشته باشد پوشانده شود . چنان‏كه ته و اطراف ظرف تخليه در آن جاي گيرد ولي چنان باشد كه بتوان به آساني ظرف را از آن جدا كرد . 

 4 ـ 1 ـ 3 ـ ترومتر قابل تنظيم : اين ترومتر بايد از نوع بكمان ¹ باشد و حداقل تا 0/01 درجه سانتيگراد مدرج شده باشد و اعداد آن از صفر شروع و به شش درجه سانتي‏گراد خاتمه يابد و تنظيم آن بدين ترتيب باشد كه حدود صفر آن را مي‏توان معادل درجه حرارت محيط آزمايش تنظيم كرد , ضمنأ آن قسمت از ترومتر كه داخل كالري متر قرار مي‏گيرد بايد داراي پوشش باشد كه در برابر اسيد فلوريدريك مقاومت داشته باشد و چون تقسيم‏بندي درجات ترمومتر زياد مي‏باشد , لذا بايد از ذره‏بين‏هاي مخصوصي استفاده شود . 

 4 ـ 1 ـ 4 ـ قيف هدايت كننده نمونه : قيف هدايت كننده بايد از جنس شيشه يا پلاستيك باشد طول دنباله قيف بايد در حدود 75 ميليمتر باشد و قطر داخلي همين قسمت نبايد از 6 ميليمتر كمتر باشد . 

 4 ـ 1 ـ 5 ـ به هم زدن : به هم زدن بايد يا از جنس شيشه و داراي پوششي مقاوم در برابر اسيد فلوريدريك باشد و يا از جنس پلاستيك بي‏اثر باشد به هم زدن بايد طوري در ظرف كالريمتر قرار گيرد كه يك طرف آن به موتور گرداننده متصل و طرف ديگر با حداقل فاصله نسبت به ته ظرف شيشه‏اي كالري متر واقع شود قدرت موتور برقي به هم زن بايد حداقل معادل 3/802 _{کیلوگرم / ثانیه} و دور آن بين 350 الي 700 دور در دقيقه مي‏باشد . 

 توضيح : منظور از تعبيه به هم زدن در كالري متر اين است كه اولا حرارت توليد شده ناشي از انحلال جسم به طور يكنواخت در محلول توزيع شود , ثانياً ذرات نمونه در محلول اسيد به صورت معلق درآيد . 

 4 ـ 2 ـ دستگاه مخلوط كن ـ يك دستگاه مخلوط كن براي ساختن خمير سيماني يكنواخت از آب و سيمان . 

 4 ـ 3 ـ انبارگاه ـ فضاي لازم براي انبار كردن سيمان كه حرارت آن 1/7 ± 23 درجه سانتيگراد ثابت نگهداشته شود . 

 4 ـ 4 ـ لوله آزمايش ـ براي نگاهداري سيمان هيدارته از لوله آزمايشي كه طول آن 100 ميليمتر و قطر آن  1/8 ميليمتر باشد استفاده مي‏كنند . 

 4 ـ 5 ـ هاون ـ براي نرم كردن نمونه سيمان نسبتأ مرطوب ( سيمان هيدارته ) از هاون چيني به قطر 20 سانتيمتر كه قبلا در حرارت 100 الي 110 قرار گرفته باشد استفاده مي‏كنند . 

 4 ـ 6 ـ اتوو ـ يك اتوو خشك كن كه حرارت آن بين 100 الي 110 درجه سانتيگراد نگهداري شود . 

 4 ـ 7 ـ شيشه توزين

 4 ـ 8 ـ زمان سنج

 4 ـ 9 ـ الك 149 ميكرني و الك 595 ميكرني

 4 ـ 10 ـ بوته به ظرفيت 3 سانتيمتر مكعب با در پوش

 4 ـ 11 ـ كوره گازي يا برقي كه تا 950 درجه سانتيگراد حرارت توليد نمايد . 

 4 ـ 12 ـ ترازوي دقيق آزمايشگاهي براي وزن كردن نمونه‏ها و تعيين افت نمونه آزموني اين ترازو بايد از نوع حساس باشد . 

 4 ـ 13 ـ ترازوي ديگري كه در حدود 0/05 گرم دقت داشته و به وزن 1 كيلوگرم باشد . 

  5 ـ تعيين ظرفيت حرارتي دستگاه كالري متر

 5 ـ 1 ـ ظرفيت حرارتي دستگاه يعني مجموع كالري‏هاي مورد لزوم به منظور افزايش درجه حرارت كالري متر و محتويات آن تا يك درجه سانتيگراد عبارتست از افزايش درجه حرارت تصحيح شده حاصل از حل كردن 7 گرم از Znc سرخ شده و در مخلوط اسيد معيني نگاه كنيد به بندهاي (5 ـ 2 تا 5 ـ .6) 

 5 ـ 2 ـ 400 گرم از اسيد نيتريك 2 نرمال مذكور در بالا را در ظرف شيشه‏اي كالري متر بريزيد و سپس 8 سانتيمتر مكعب اسيد فلوريدريك 48 درصد به آن اضافه كنيد تا وزن خالص محلول جمعأ 425 گرم شود .  بايد قبلا محلول‏هاي اسيد را در محيط آزمايش نگهداري كرد بطوريكه پس از گذاردن ترمومتر بكمان در داخل محلول مقدار حرارت آن از حداقل ميزان حرارت ترمومتر بيشتر نشود .  سپس ظرف محتوي محلول اسيد را در محفظه كالري متر قرار دهيد . اين محفظه چنان‏كه گفته شد بايد در برابر حرارت كاملا عايق شده باشد . 

 چوب پنبه را روي ظرف شيشه‏اي قرار دهيد و به هم زن ترمومتر بكمان را طبق اصول مذكور نصب كنيد بايد دقت شود كه به هم‏زن اصطكاكي با اطراف سوراخ چوب پنبه نداشته باشد و آن قسمت از ترمومتر كه در داخل محلول قرار مي‏گيرد در حدود 30 ميليمتر باشد .  در نصف تيف نيز بايد دقت شود كه نوك دنباله آن در حدود 12 ميليمتر از سطح محلول و 6 ميليمتر از سطح زير چوب پنبه فاصله داشته باشد در بيست دقيقه اول محلول را به وسيله بهم‏زن مكانيكي به هم بزنيد تا حرارت محلول كاملا يكسان گردد .  در اين حالت با دقت 0/001 درجه سانتيگراد حرارت محلول را بخوانيد و يادداشت كنيد آنگاه بلافاصله نمونه اكسيد روي تهيه شده را به داخل آن هدايت كنيد .  زمان ريختن اكسيد روي به داخل محلول كالري متر نبايد از 2 دقيقه بيشتر شود .  سپس قيف مزبور را با قلم موي نرم خوب تميز كنيد . 

 يادآوري ـ بايد گرد Znc را قبلا در اطاق آزمايش قرار داد تا حرارت آن مطابق حرارت محيط آزمايش گردد . 

 5 ـ 3 ـ پس از افزودن گرد اكسيد دو زنگ به محلول كالري متر دو بار هر بار به فاصله 20 دقيقه با دقت 0/001 درجه سانتيگراد حرارت محلول را اندازه‏گيري كنيد حرارت 20 دقيقه اول پس از افزايش اكسيد دو زنگ به دوره انحلال يا افزايش حرارت تصحيح نشده است و حرارت 20 دقيقه دوم مربوط به زمان نسبي است به اين ترتيب كه اختلاف درجه حرارت 20 دقيقه و 40 دقيقه را بر حسب اينكه درجه حرارت كالريمتر افزايش و يا كاهش يافته باشد به عنوان تصحيح از حرارت تصحيح نشده فوق كم يا بدان اضافه كنيد . 

 5 ـ 4 ـ افزايش حرارت تصحيح شده را از روي دستور زير محاسبه كنيد :

R_O+Q₂₀-Q_O

R=R₀-(Q₄₀-Q₂₀)

 كه در آن :

 R = افزايش حرارت مشاهده شده C

Q₂₀ = حرارت كالري متر در پايان دوره انحلال برحسب درجه سانتيگراد

Q_O = حرارت كالري متر هنگام افزودن نمونه

 R = افزايش درجه حرارت تصحيح شده

9₄₀ = حرارت كالري متر در پايان زمان نسبي

 5 ـ 5 ـ ظرفيت حرارتي دستگاه كالري متر و محتويات آن را از روي دستور محاسبه كنيد . 

C=(w256/1+0.1     30 – t + 0.12 (T-t))/R

 كه در آن :

 C = ظرفيت حرارتي دستگاه براي هر درجه سانتيگراد برحسب كالري

 W = وزن اكسيد دو زنگ برحسب گرم

 t = حرارت نهايي دستگاه كالري متر بر حسب درجه سانتيگراد

 T = حرارت نمونه هنگام افزودن به آن به محلول كالري متر ( معمولا حرارت محيط را انتخاب مي‏كنند ) بر حسب درجه سانتيگراد

 R = افزايش حرارت تصحيح شده بر حسب درجه سانتيگراد

 يادآوري ـ حرارت انحلال Zno براي هر گرم در 30 درجه سانتيگراد 256/1 كالري مي‏باشد و به ازاء كاهش هر درجه حرارت از 30 درجه سانتيگراد افزايش كالري ايجاد شده به وسيله 0/1noZ كالري مي‏باشد و از طرفي ظرفيت حرارتي Zno 0/12 كالري براي هرگرم مي‏باشد , بنابراين مقدار حرارتي كه نمونه اضافه شده احتياج دارد تا به حرارت محلول كالري متر برسد بايد به حرارت توليد كالري متر افزوده شود . 

 5 ـ 6 ـ در موارد مشروحه زير ظرفيت حرارتي دوباره تعيين شود . 

 الف ـ در مواقعي كه پوشش داخلي ظرف شيشه‏اي و يا ترمومتر و يا به هم‏زن تجديد گردد . 

 ب ـ در موارد ديگري كه مسئول آزمايش تجديد آزمون را براي اطمينان از نتيجه كار مصلحت بداند . 

 ج ـ وقتي‏كه ميزان الحراره به هم‏زن يا ظرف شيشه‏اي جديدي در دستگاه گذاشته شود .

 د ـ وقتي مقدار جديد اسيد به كار رود . 

 ه ' ـ وقتي ترمومتر بكمان دو مترتبه تنظيم شود .  

  6 ـ روش كار تعيين حرارت هيدراتاسيون

 6 ـ 1 ـ تهيه خمير سيمان : كمي قبل از ساختن سيمان حرارت سيمان خشك و آب مقطر مورد نياز را به 1/7 ي 32 درجه سانتيگراد برسانيد سپس 150 گرم از سيمان نمونه را وزن كنيد و 60 سانتيمتر مكعب آب مقطر به آن بيفزاييد ابتدا به وسيله قاشقك فلزي و در مرحله بعدي با ماشين به همزن به مدت 5 دقيقه آن را خوب مخلوط كنيد . 

 آنگاه چهار عدد لوله آزمايش انتخاب و تا 25 ميليمتري لبه آن را از مدت نمونه پر كنيد سپس درب آن را با چوب پنبه محكم بپوشانيد ( تا چوب پنبه به اندازه 18 ميليمتر داخل لوله آزمايش شود ) و براي جلوگيري از نفوذ هوا روي چوب پنبه را از موم داغ و يا پارافين داغ مي‏پوشانيد اين نمونه‏ها تا زمان آزمايش در اطاق آزمايش‏ها حرارت 1/7 ي 23 درجه سانتيگراد نگهداري كنيد . 

 6 ـ 2 ـ آماده كردن نمونه‏هاي سيمان هيدارته براي تعيين حرارت انحلال

 يكي از نمونه‏هاي سيمان هيدارته را كه طبق دستور قبلي تهيه شده است در موعد معين سه روزه , هفت روزه و بيست و هشت روزه انتخاب كنيد و يك لوله آزمايش را بشكنيد و محتويات آن را در داخل هاون چيني بريزيد و خوب بسائيد تا از الك 595 ميكرني بگذرد اين عمل بايد در فاصله 20 دقيقه اول گردش به هم‏زن در داخل ظرف كالري متر انجام گيرد . در اين مورد دقت و سرعت زياد لازم است تا تماس نمونه نرم شده با هوا خيلي كم باشد و عمل يا افت رطوبت به حداقل ممكن برسد .  نمونه سائيده شده را مجددا در داخل يك لوله آزمايش ديگر بريزيد و درب آن را محكم بپوشانيد . 

 6 ـ 3 ـ دستور آزمايش نمونه سيمان خشك در كالري متر

 طريقه آزمايش نمونه سيمان خشك مانند تعيين ظرفيت حرارتي كالري متر كه در بند 5 به تفصيل توضيح داده شده مي‏باشد با اين تفاوت كه به جاي 7 گرم 3 گرم نمونه سيمان را براي آزمايش وزن كنيد و حرارت انحلال سيمان خشك را با در نظر گرفتن افت نمونه مزبور محاسبه كنيد .  سعي كنيد آزمايش تعيين حرارت انحلال را در سيمان خشك قبل از آزمايش نمونه هيدارته شده 7 روزه انجام دهيد . 

 6 ـ 4 ـ دستور آزمايش نمونه سيمان هيدراته در كالري متر ( سه روزه ـ هفت روزه ـ بيست و هشت روزه :)

 طريقه آزمايش اين نمونه‏ها نيز مانند روش قبل است با اين تفاوت كه حدود 4/18 گرم نمونه را براي آزمايش در دستگاه توزين كنيد ( دقت توزين 0/001 گرم ) و محاسبه حرارت انحلال نمونه را با توجه به افت آن انجام دهيد . 

 6 ـ 5 ـ تعيين افت حرارتي

 براي تعيين افت مقداري از يك نمونه را به اندازه وزن نمونه كالري متر مربوطه وزن كنيد و در داخل بوته بريزيد و به مدت  ساعت در حرارت بين 900 تا 950 درجه سانتيگراد قرار دهيد .  بديهي است نمونه سيمان مرطوب ( هيدارته ) را بايد قبل از حرارت فوق به مدت يك ساعت در حرارت 100 تا 110 درجه سانتيگراد قرار داده تا خشك شود . 

 مقدار افت هر نمونه در محاسبات تعيين ارزش حرارت نمونه مزبور طبق دستور زير به دست مي‏آيد :

w1=(A/B)  × w

 كه در آن :

W₁ = وزن نمونه كالري متر برحسب گرم با در نظر گرفتن افت

 A = وزن نمونه پس از افت برحسب گرم

 B = وزن نمونه قبل از افت برحسب گرم

 W = وزن نمونه و كالري متر برحسب گرم بدون در نظر گرفتن افت

  7 ـ محاسبه

 7 ـ 1 ـ حرارت انحلال سيمان خشك

 افزايش حرارت تصحيح شده را كاملا طبق روشي كه در بند 4 توضيح داده شده محاسبه كنيد ضمنأ درصورتي‏كه درجه حرارت نمونه آزمودني هنگام ريختن آن به طرف كالري متر با حرارت نهايي محلول دستگاه اختلاف داشته باشد بايد به ازاء هر درجه سانتيگراد اختلاف حرارت معادل 0/2 كالري براي هرگرم در محاسبه حرارت انحلال سيمان خشك به عنوان تصحيح اضافه كرد . 

 حرارت انحلال سيمان خشك از دستور زير به دست مي‏آيد :

H1=(RC/W1)-0.2(T-t)

 كه در آن :

H₁ = مقدار حرارت انحلال سيمان خشك براي هرگرم برحسب كالري

 R = افزايش حرارت تصحيح شده برحسب درجه سانتيگراد

 C = ظرفيت حرارتي كالري متر براي بالا رفتن يك درجه سانتيگراد

 W_i = وزن نمونه اضافه شده برحسب گرم با در نظر گرفتن افت

 T = درجه حرارت محيط آزمايش وارد كردن نمونه در كالري متر

 t = ميزان حرارت نهايي محلول در كالريمتر برحسب درجه سانتيگراد

 7 ـ 2 ـ تعيين حرارت انحلال سيمان هيدارته در زمان معين طريقه محاسبه ارزش حرارتي اين نمونه نيز مانند سيمان خشك مي‏باشد با اين تفاوت كه تصحيحات زير بايد انجام گيرد . 

 7 ـ 2 ـ 1 ـ درصورتي‏كه حرارت انحلال نمونه سيمان هيدارته از حرارت توليد شده در آزمايش سيمان خشك بيشتر شود به ازاء هر درجه اختلاف در هرگرم بايد مقدار 0/3 كالري به حرارت انحلال نمونه هيدارته مذكور افزود . 

 7 ـ 2 ـ 2 ـ اگر حرارت انحلال در دستگاه از حرارت محيط آزمايش بيشتر شود به ازاء هر درجه افزايش معادل 0/4 كالري در هر گرم و براي هر درجه سانتيگراد براي تصحيح اضافه كنيد . 

 حرارت انحلال نمونه هيدارته را در زمان‏هاي معين از روي دستور زير محاسبه كنيد :

H2(RC/W1)- 0.4(T-Th)-0.3(td-th)

 كه در آن :

H₂ = حرارت انحلال نمونه سيمان هيدارته بر حسب كالري در هر گرم . 

R ، C ، W_i ، ‍T ، t_d  ارزش‏هاي مذكور در بند 7 ـ 1

 t_h = ميزان حرارت محلول كالري متر در پايان آزمايش نمونه بر حسب درجه سانتيگراد

 7 ـ 3 ـ حرارت هيدراتاسيون :

 حرارت هيدراتاسيون را با توجه به محاسبات قبلي از روي دستور زير محاسبه كنيد :

H_h=H₁-H₂

 كه در آن :

H_h = حرارت هيدراتاسيون در هر گرم نمونه بعد از افت . 

H₁ = حرارت انحلال سيمان خشك

H₂ = حرارت انحلاف سيمان هيدارته

 7 ـ 4 ـ تصحيح ميزان حرارت نهايي

 ميزان حرارت نهايي كالريمتري را بر مبناي 25 درجه سانتيگراد قرار دهيد و حرارت هيدراتاسيون را بر اين مبنا تصحيح كنيد و تأثير تغييرات ميزان حرارت را در موقع بررسي نتايج آزمايش در نظر بگيريد .  هر افزايش در ميزان حرارت نهايي حرارت هيدراتاسيون را تقريبأ به اندازه 0/1 كالري براي هر درجه سانتيگراد در هر گرم از سيمان سرخ شده افزايش مي‏دهد .  مثلا اگر ميزان حرارت نهايي 27 درجه سانتيگراد باشد بايد 0/2 كالري از حرارت هيدراتاسيون به دست آمده كاست تا نتايج آن مطابق 25 درجه سانتيگراد گردد .

8 ـ تجديد آزمايش

 هرگاه آزمايش نمونه 28 روزه سيمان هيدارته مواجه با اشكالاتي شود كه نتيجه آن قابل قبول نباشد از نمونه‏هايي كه به عنوان ذخيره ساخته و نگهداري شده است استفاده كنيد . پس از اتمام آزمايش بر روي اين نمونه حرارت انحلال نمونه 28 روزه را مي‏توان تقريبأ معين كرد .  بدين معني كه به ازاء هر روز تصحيحي معادل 0/5 كالري براي هرگرم افزايش مي‏يابد از عمر نمونه 28 روزه بيش از چهار روز نگذشته باشد براي تجديد آزمايش نمونه هفت روزه بايد ملات سيماني را مجددا ساخت و آزمايش را تجديد كرد .