۷۱۲۱

مصالح ساختماني ـ آجرهاي سبك باربر و غيرباربر

با سوراخ‌هاي قائم ـ ويژگي‌ها

آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ميباشد.

تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربـوط ارسال ميشود و پس از دريـافت نظـرات وپيشنهادهـا در كـميته ملـي مرتبـط بـا آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.

پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.

همچـنين بمنظـور اطـمينان بخـشيدن به استفاده كنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.

كميسيون استاندارد مصالح ساختماني – آجرهاي رسي سبك باربر و غيرباربر با سوراخ‌هاي قائم – ويژگي‌ها

پيشگفتار

 استاندارد “مصالح ساختماني -آجرهاي سبك باربر و غيرباربر با سوراخ‌هاي قائم - ويژگي‌ها”

كه پيش نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون‌هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتاد و هشتمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني مورخ 25/9/1382

 مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.

در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي  و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:

1- DIN 105 part 2 ,Clay bricks; Lightweight vertically perforated bricks, 1984

استاندارد مصالح ساختماني - آجرهاي سبك باربر و غيرباربر با سوراخ‌هاي قائم – ويژگي‌ها

1 هدف

 اين استاندارد الزامات طراحي، اندازه، خواص و بازرسي آجرهاي سبك با سوراخ‌هاي قائم را كه عمدتاً در بنائي براي ساختن ديوارهاي داخلي و خارجي باربر و غيرباربر استفاده مي‌شود مشخص ميكند.

2 دامنه كاربرد

اين استاندارد براي آجرهاي سبك با سوراخ‌هاي قائم باربر و غيرباربر كاربرد دارد.

3 مراجع الزامي

مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد محسوب مي‌شود. در مورد مراجع داراي تاريخ چاپ و/ يا تجديد نظر، اصلاحيه‌ها و تجديد نظر‌هاي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست. معهذا بهتر است كاربران ذينفع اين استاندارد امكان كاربرد آخرين اصلاحيه‌ها و تجديد نظر‌هاي مدارك الزامي زير را مورد بررسي قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و/ يا تجديد نظر، آخرين چاپ و/ يا تجديد نظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است.

استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :

- استاندارد ملي ايران 7 سال 1381 : مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي آجر رسي- ويژگي و روش آزمون

-استاندارد ملي ايران7122 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي – ويژگي‌ها

 -استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم-روش‌هاي آزمون

4 تعاريف

4-1 لوم2: خاكي است مركب از رس، لاي(سيلت)، ماسه و مواد آلي

4-2 جدار: ديواره داخلي آجر سبك

5 اصول

آجرهاي رسي با خاك رس، لوم يا مواد رسي بدون افزودني يا با افزودني (براي مثال مواد هوازا) شكل‌دهي ‌و پخته مي‌شوند.

6  ويژگي‌ها

6-1 شكل

اندازه‌گيري‌ها بايد مطابق استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم- روش‌هاي آزمون، انجام شود. اگر آجرهاي با تعداد بقدر كافي زياد رديف‌ سوراخ‌ها در جهت شار حرارتي توليد شوند، ضخامت كل جدار ، شامل ديواره‌هاي خارجي بايد اندازه گيري شود و بصورت ميانگيني براي آزمونه‌ در يك متر بيان شود. در مورد آجرهاي با جدار زيگزاك، اندازه‌گيري ضخامت جدار بايد بر مبناي تعداد كمتر جدارهايي كه به ديوار خارجي وصل است باشد. اگر تعداد رديفهاي در جهت شار حرارتي كمتر از آنچه در جدول 1 بيان شده است، باشد بايد كنترل شود كه آيا چگالي ظاهري بدنه الزامات مشخص شده در جدول 5 را  برآورده مي‌سازد يا خير. شكل آجر سبك با سوراخ‌هاي قائم (بجز آجرهاي ويژه ) بايد مكعب مستطيل باشد. در سطوح كله آجرها مي‌توان فرو رفتگي‌هايي براي ملات‌خوري و در سطوح راسته ، شيارهايي براي بهبود چسبندگي اندود ايجاد نمود.

6-1-1 آجرهاي سبك با سوراخ‌هاي قائم، آجرهايي با سوراخ هاي عمود بر سطح بستر هستند.

6-1-2 آجرهاي ديواري پنلي سبك، آجرهايي هستند كه براي ساختن ديوارهاي پنلي ساختمان ساخته مي‌شوند.

6-1-3 آجرهاي ويژه سبك، آجرهايي هستند كه شكل هندسي آنها با بند 6-1 اين استاندارد متفاوت مي‌باشد.

6-1-4 آجرهاي نماي سبك، آجرهاي سبك مقاوم در برابر يخبندان هستند كه ممكنست سطوح با بافت مخصوص داشته باشند.

6-2 سوراخ‌ها و جدارها

6-2-1 مقطع عرضي سوراخها ممكنست به هر شكلي بوده و در سطح بستر به شكل متقارن قرار گيرند.

6-2-2 سوراخ ويژه دستگيره‌ بايد فقط در جائيكه براي حمل لازم است قرار گيرد. در جاييكه سوراخ ويژه دستگيره تعبيه مي‌شود كل مساحت سوراخ ويژه دستگيره‌ها بعلاوه شيار‌ها براي ملات نبايد از 5/12درصد مساحت سطح بستر، بيشتر باشد.

مساحت مقطع عرضي سوراخ ويژه دستگيره نبايد از 50 سانتيمتر مربع بيشتر باشد. منطقه لبه آجر نبايد كمتر از 50 ميليمتر عرض داشته باشد و فاصله بين سوراخ ويژه دستگيره ها نبايد كمتر از 70 ميليمتر باشد(شكل1). هنگام تعيين مساحت كل مقطع عرضي سوراخها، مساحت سوراخ ويژه دستگيره‌ها بايد به آن اضافه شود. ولي اين كار در مورد شيارها براي ملات نبايد انجام گيرد.

6-2-3 مجموع ضخامت جدارها در سراسر طول آجر نبايد از  250 ميليمتر بر متر  تجاوز كند (شكل 2).

6-2-4 حداقل ضخامت ديواره خارجي بايد 10 ميليمتر و براي نماهاي كله آجرهاي نماي سبك بايد حداقل 20 ميليمتر باشد.

6-2-5 تعداد رديف سوراخها در جهت عرض آجر بايد مطابق جدول 1 باشد. اگر تعداد رديف سوراخ‌ها، كمتر از آنچه در جدول 1 مشخص شده است، باشد چگالي ظاهري بدنه آجر نبايد بيشتر از آنچه در جدول 5 مشخص شده است، باشد

جدول 1 : تعداد رديف‌ سوراخ‌ها در جهت عرض

براي آجري به‌ عرض  240 ميليمتر ،ضخامت كل جدار برابر  48 ميليمتر = 10ميليمتر ×  2 + 7ميليمتر ×4 است.

 بدين ترتيب ضخامت كل جدار 200 ميليمتر بر متر آجر يعني كمتر از حد تعيين شده250 ميليمتر بر متر است.

6 - 3 ابعاد

6-3-1  ابعاد اسمي آجرهاي سبك با سوراخهاي قائم، بايد مطابق جدول‌ 2 باشد. ابعاد اسمي مدولار آجرهاي سبك با سوراخهاي قائم، بايد مطابق جدول‌3 باشد.

جدول 2: ابعاد اسمي آجرهاي سبك با سوراخهاي قائم(با علامت اختصاري آ س س ق)

جدول 3: ابعاد اسمي مدولار آجرهاي سبك با سوراخهاي قائم(با علامت اختصاري آ س س ق م)

⁽¹⁾ رواداري‌ها بايد با برونيابي خطي مقادير مربوط اعمال شود.

6-3-2 جائيكه در نظر است آجركاري فقط با مصرف ملات در شيارها انجام شود، طول اسمي آنها بايد حداقل 5 ميليمتر بزرگتر از آنچه كه در جدول 2 مشخص شده است، باشد. در اين مورد رواداريهاي ابعاد متناسب با آن تغيير مي‌كند. با اين وجود، حداكثر طول واقعي نبايد بيش از 9 ميليمتر از مقدار اسمي ( داده شده در جدول 2 ) تجاوز كند .

آجرها بايد داراي شيارهايي براي ملات در حداقل يك سطح درز باشند. چنانچه شيارها در هر دو روي آجر وجود داشته باشد، عمق انها براي ملات نبايد كمتر از 15 ميليمتر و بيشتر از 25 ميليمتر باشد. اگر شيار تنها در يك روي آجر باشد، عمق آن براي ملات نبايد كمتر از 30 ميليمتر و بيشتر از 40 ميليمتر باشد.

6-3-3   آجرهاي ديواري پنلي سبك بايد داراي طول‌هاي 247 ميليمتر ، 297 ميليمتر يا 495  ميليمتر باشند. در بخش مركزي اين آجرها بايد حداقل يك سوراخ 50 تا 90 ميليمتري در طول و يك سوراخ  30 تا 50 ميليمتري در عرض داشته باشند و در سطوح اتصال هريك بايد يك شيار 30 تا 50 ميليمتري در عرض و يك شيار 25 تا 45 ميليمتري در عمق (طول) داشته باشد. ابعاد ديگر آجر بايد مطابق آنچه در شكل 3 مشخص شده، باشد.

يادآوري : سوراخ ها بايد به ترتيبي قرار گيرند كه وقتي آجرها در اتصال قرار مي‌گيرند كانال‌هاي قائم پيوسته ايجاد شود .

هنگام تعيين مساحت كل مقطع عرضي سوراخ ها ، كانال‌ها بايد در نسبت سوراخها منظور شود اما شيار‌ها بحساب آورده نشود.

6-4 چگالي ظاهري

6-4-1 چگالي ظاهري آجر

آزمون چگالي ظاهري آجر بايد مطابق استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم-روش‌هاي آزمون، انجام شود. چگالي ظاهري آجر بايد در محدوده‌هاي مشخص شده مربوط به گروه چگالي جدول 4 باشد.

جدول 4 : چگالي ظاهري آجر

6-4-2 چگالي ظاهري بدنه

آزمون چگالي ظاهري بدنه بايد مطابق استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم-روش‌هاي آزمون، انجام شود. اگر تعداد رديف سوراخ‌ها در طول آجر كمتر از آنچه كه در جدول 1 ارائه شده باشد، چگالي ظاهري بدنه، به عنوان تابعي از چگالي ظاهري آجر، نبايد از مقادير داده شده در جدول 5 تجاوز كند.

جدول 5 : حداكثر چگالي ظاهري بدنه به عنوان تابعي از چگالي ظاهري آجر

6-5 مقاومت فشاري

مقاومت فشاري آجرها بايد مطابق استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم-روش‌هاي آزمون، تعيين شود. براي آجرهاي گروه مقاومت فشاري 2 ضريب ارتفاع بايد  0/1 در نظر گرفته شود. بر اساس مقاومت فشاري اندازه‌گيري شده، گروه‌ مقاومت فشاري آن بايد مطابق با جدول 6 تعيين شود.

6-6  مقاومت در برابر يخبندان

آزمون مقاومت در برابر يخ‌زدگي بايد مطابق استاندارد ملي ايران شماره 7 انجام شود. آجرهاي نما با سوراخ‌هاي قائم سبك بايد در مقابل يخبندان مقاوم باشند.

جدول 6 : مقاومت فشاري

6-7 مقدار مواد منبسط شونده

6-7-1 آزمون مواد منبسط شونده بايد مطابق استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم-روش‌هاي آزمون، انجام شود. آجرها بايد فاقد مواد منبسط شونده مانند آهك باشند. درجائيكه آجرها حاوي مواد منبسط شونده كه به عملكرد آنها آسيب مي‌رساند باشد، بايد مورد آزمون مواد منبسط شونده قرار بگيرند. آجرهايي در اين آزمون مورد قبول قرار مي‌گيرند كه يكپارچگي آنها تحت تاثير قرار نگيرد يا اگر در نقاطي از آجرها بيرون پريدگي مشاهده شود، هيچ آسيب ساختاري نشان ندهد يا  بيش از 5 تراشه با ضخامت حداكثر 3 ميليمتر در هر 100 سانتيمتر مربع سطح خارجي آنها بوجود نيايد.

  اگر نتيجه آزمون فوق، ارزيابي روشني را ممكن نسازد، آزمون مقاومت فشاري مقايسه‌اي بايد انجام شود. آجرهايي در اين آزمون مورد قبول قرار مي‌گيرند كه در همان گروه مقاومت فشاري آجرهايي كه در معرض آزمون بخار آب قرار نگرفته‌اند واقع شوند.

6-7-2 آجرهاي نماي سبك با سوراخ‌هاي قائم بايد عاري از مواد منبسط شونده مستعد به بيرون‌پريدگي (پوسته‌شدن) باشند. اگر بررسي چشمي شواهدي دال براحتمال بيرون‌پريدگي (پوسته شدن ) بوسيله چنين ذراتي نشان دهد آزمون بايد مطابق استاندارد ملي ايران7134 سال 1382: مصالح ساختماني-آجرهاي رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي، پنل‌هاي آجري رسي سبك غيرباربر با سوراخ‌هاي افقي و آجرهاي رسي سبك با سوراخ‌هاي قائم-روش‌هاي آزمون، انجام شود. اگر از شش آجري كه آزمون شده بيش از دو آجر، دو تراشه با قطر بين 2 و 5 ميليمتر نشان دهد يا اگر از 6 آجري كه آزمون شده بيش از يك آجر، دو تراشه با قطر بين 5 و10 ميليمتر نشان دهد آجرها را بايد مردود در نظر گرفت. همچنين  اگر قطر تراشه بيشتر از 10 ميليمتر باشد آجرها را بايد در آزمون مردود در نظر گرفت .

6-8 ميزان نمك‌هائي كه باعث شوره‌زدگي مي‌شود

6-8-1 آزمون مقدار نمك‌هاي قابل حل در آب بايد مطابق استاندارد ملي ايران شماره 7 انجام شود. آجرها بايد عاري از نمك‌هايي باشند كه احتمالاً سبب آسيب ريزساختاري در آجر يا اندود شود. در آجرهاي منفرد، مقدار سولفات منيزيم نبايد  از 12/0 درصد وزني بيشتر باشد.

6-8-2 بعلاوه، آجرهاي نماي سبك بايد عاري از نمك‌هايي باشند كه سبب شوره‌زدگي مي‌شوند و قادر به آسيب دائمي ظاهر سطح بنائي در شرايط اندود نشده يا گچكاري نشده باشند. مقدار سولفات سديم و پتاسيم   ( Na₂SO₄+ K₂SO₄ ) ،  نبايد از  از 8 0/0 درصد وزني بيشتر باشد و سولفات منيزيم نبايد از 08/0 درصد وزني بيشتر باشد.

7 نامگذاري

علامت‌هاي اختصاري زير بايد براي انواع مختلف آجر استفاده شود:

آ س س ق : آجر سبك با سوراخ‌هاي قائم با اندازه‌هاي متداول

آ س س ق م : آجر سبك با سوراخ‌هاي قائم با اندازه‌هاي مدولار

ترتيب اجزاي مورد استفاده در نامگذاري آجرهاي سبك با سوراخ‌هاي قائم بايد از سمت چپ بصورت زير باشد:

شماره استاندارد ملي ايران، علامت اختصاري آجر ، ابعاد، گروه مقاومت فشاري و گروه چگالي ظاهري آجر

مثالي از نامگذاري :

نامگذاري يك آجر سبك با سوراخ‌هاي قائم، با گروه مقاومت فشاري 12 ، گروه چگالي ظاهري آجر 9/0 ، طول 250 ميليمتر، عرض 200 ميليمتر و ارتفاع 200 ميليمتر، بصورت زير است :

9/0- 12- 200 ´200 ´ 250 – آ س س ق-شماره اين استاندارد ملي

8  نشانه گذاري

نشانه‌گذاري يك آجر براي تا 200 آجر سبك با سوراخ‌هاي قائم، كافي است.

آجرهاي سبك با سوراخ‌هاي قائم آماده حمل، بايد با نوار كدگذاري با عرض حداقل 20 ميليمتر، روي يك سطح راسته آنها نشانه‌گذاري شوند، بطريقي كه نام يا علامت تجاري توليدكننده، شماره اين استاندارد ملي، علامت اختصاري آجر (آ س س ق)، گروه مقاومت فشاري و گروه چگالي ظاهري آجر را نشان دهد.

اگر آجرها بسته‌بندي مي‌شوند، بر روي بسته‌بندي يا برچسب الصاقي بايد نام يا علامت تجاري توليدكننده، شماره اين استاندارد، علامت اختصاري آجر، ابعاد، گروه چگالي ظاهري و گروه مقاومت فشاري آورده شود.

9 بازرسي

9-1 كليات 

مطابقت نتايج آزمون با ويژگي‌ها و نشانه گذاري‌ها، بايد با بازرسي شامل كنترل داخلي و بازرسي طرف سوم مورد تاًييد قرار گيرد.

9-2 كنترل داخلي

9-2-1 كنترل داخلي بايد مسئوليت توليدكننده براي كنترل پيوسته خواص آجرها در كارخانه ‌باشد. نوع، حداقل دامنه و تناوب آزمون‌ها به عنوان بخشي از كنترل داخلي بصورت زير است:

براي هرگروه مقاومت فشاري و گروه چگالي بايد اندازه‌ها، چگالي ظاهري آجر، چگالي ظاهري بدنه (در صورت لزوم) و مقاومت فشاري بررسي شود. براي هر 500 متر مكعب آجر توليد شده، بر روي 3 واحد آجر و حداقل يكبار در هفته آزمون انجام شود.

اگر شواهدي وجود داشته باشد مبني بر اينكه آجرها حاوي مواد منبسط شونده يا مقدار زياد نمك‌هاي محلول در آب هستند، لازم است آزمون‌هاي مربوط انجام گيرد.

موقعي كه در كارخانه، آزمون مقاومت فشاري انجام مي‌شود، ارزيابي مقاومت فشاري بايد بر روي 10 نمونه آزمون شده انجام ‌گيرد. ويژگي‌هاي مربوط به حداقل مقدار منفرد، بايد در صورتي برآورده شده محسوب شود كه مقاومت فشاري هر نمونه از 9 نمونه متوالياً آزمون شده نبايد بيشتر از 20 درصد از مقدار ميانگين كمتر باشد.

9-2-2  اگر نتايج آزمون‌ها رضايت‌بخش نباشد، توليدكننده بايد بلافاصله اقدامات لازم را براي رفع عيب انجام دهد. در غير اين صورت محصول غيراستاندارد است.

9-2-3  نتايج آزمون‌ها بايد گزارش شده و در صورت امكان ارزيابي آماري شود. گزارش‌هاي كمتر از 5 سال بايد نگهداري و در صورت درخواست به سازمان بازرسي ارائه گردند.

9-3 بازرسي طرف سوم

9-3-1 بازرسي طرف سوم بايد از طريق آزمايشگاه‌هاي معتبر صلاحيت‌دار در انجام آزمون‌ آجرهاي رسي شامل موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و ساير سازمان‌ها، تحت پيمان بازرسي انجام شود.

9-3-2 بازرسي طرف سوم بايد شامل تاًييد كنترل داخلي و بررسي دردسترس بودن كاركنان و دستگاه‌هاي مورد نياز باشد. بازرسي طرف سوم بايد حداقل 2 بار در سال در فاصله‌هاي قابل قبول بطور سرزده انجام گيرد و بايد بررسي يا آزمون بر روي 10 نمونه براي گروه مقاومت، گروه چگالي و ابعاد‌ بشرح زير انجام شود :

الف) ابعاد، شكل و سوراخ هاي آجر

ب) چگالي ظاهري آجر و در صورت لزوم چگالي ظاهري بدنه آجر

پ) مقاومت فشاري

ت) مقاومت در برابر يخبندان براي آجرهاي نما و آجرهاي مهندسي

اگر شواهدي مبني بر اينكه آجرها حاوي مواد منبسط شونده يا مقدار زياد نمك‌هاي قابل حل در آب هستند وجود داشته باشد آزمون‌هاي مربوط بايد انجام گيرد.

9-3-3 توليد كننده بايد اطلاعات مكتوب زير را دراختيار سازمان بازرسي‌كننده قرار دهد:

الف) شروع توليد و دوره‌هاي درازمدت توقف توليد

ب) نام مسئول توليد كارخانه همراه با جانشين‌ها

پ) گروه‌‌هاي مقاومت فشاري و گروه‌هاي چگالي محصولات

ت) اطلاعات كنترل داخلي

9-3-4  قبل از شروع بازرسي طرف سوم، سازمان بازرسي بايد يك بازرسي اوليه كامل در همان زمينه بصورت آزمون‌هاي عادي انجام دهد و مشخص نمايد كه آيا آجرها الزامات ويژگي مربوط را برآورده مي‌سازند يا خير. همچنين سازمان بايد متقاعد شود كه كاركنان و دستگاه‌هاي آزمون براي كنترل داخلي درست، مناسب‌اند. 

9-3-5  اگر نتايج آزمون‌ها رضايت‌بخش نباشند، آزمون‌ها بايد تكرار شوند. هنگام تاًييد كنترل داخلي نواقص كشف شده، كه بعداً برطرف شده است، را مي‌توان ناديده گرفت.

9-3-6 گزارش بازرسي: نتايج بازرسي طرف سوم بايد بصورت گزارش بازرسي شامل موارد زير باشد :

الف) ارجاع به اين استاندارد ملي

ب) نام توليد كننده و كارخانه

پ) مشخصه آجر

ت) ارزيابي عمومي كنترل داخلي

ث) جزئيات نمونه برداري

ج) نتايج آزمون‌هاي انجام شده و مقايسه با الزامات

چ) ارزيابي كلي

ح) تاريخ و امضاء

9-4 برگه تحويل

مطابق اين استاندارد، آجرها بايد با برگه تحويل شامل اطلاعات زير عرضه گردند:

الف) نام توليد كننده و كارخانه

ب) علامت اختصاري توليد كننده

پ) تعداد و مشخصه آجرهاي عرضه شده

ت) نام سازمان بازرسي (براي مثال بوسيله يك علامت بازرسي مشخص شود)

ث) تاريخ تحويل

ج) گيرنده محموله

9-5 نمونه برداري

نمونه‌برداري بايد مطابق استاندارد ملي شماره ايران 7  انجام شود.