خشكاننده‌ها

قسمت چهارم: تعيين كلريدهاي محلول

در آب -روش آزمون

Desiccants

Part 4: Determination of water soluble chlorides contentTest method

آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي ( رسمي ) ميباشد.

تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربوط ارسال ميشود و پس از دريافت نظرات وپيشنهادها در كميته ملي مرتبط با آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي ( رسمي) چاپ و منتشر مي شود.

پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.

همچنين بمنظور اطمينان بخشيدن به استفاده كنندگان از خدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.

›     نشاني مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران : كرج ـ شهر صنعتي، صندوق پستي 163-31585

دفتر مركزي : تهران ـ ضلع جنوبي ميدان ونك، صندوق پستي 6139-14155

(        تلفن مؤسسه در كرج: 8-2806031-0261

(        تلفن مؤسسه در تهران: 5-8879461-021

)        دورنگار: كرج 2808114-0261 ـ تهران 8887103 - 8887080 – 021

P         بخش فروش ـ تلفن: 2807045-0261 دورنگار: 2807045-0261

:        پيام نگار: Standard @ isiri.or.ir

×         بهاء:  500  ريال

›     Headquarters :          Institute Of Standards And Industrial Research Of Iran

P.O.Box:                     31585-163 Karaj – IRAN

(       Tel:                             0098 261 2806031-8

)        Fax:                            0098 261 2808114

Central Office :         Southern corner of Vanak square, Tehran

P.O.Box:                     14155-6139  Tehran-IRAN

(       Tel:                             0098 21 8879461-5

)        Fax:                            0098 21 8887080, 8887103

:        Email:                         Standard @ isiri.or.ir

Ø        Price:                          500 RLS

اعضاي شركت كننده در سيصد و پنجاه و هفتمين جلسه كميته ملي استاندارد

شيميايي و پليمر مورخ3/3/1384

           رئيس                                               سمت يا نمايندگي

افتخار السادات – ميرحبيبي                                     دانشگاه الزهرا

(كارشناس ارشد شيمي)

  اعضاء

احتشامي  -  علي اصغر                                       جهاد دانشگاهي صنعتي شريف

(كارشناس شيمي)

اكبري حقيقي -  كريم                                           نماينده رياست مؤسسه استاندارد

(كارشناس شيمي)

اسماعيل پور -  سوسن                                        مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

(كارشناس شيمي)

بلالايي ـ فاطمه                                                  پارك علم و فناوري استان گيلان

(كارشناس ارشد شيمي تجزيه)

بني مهد كيواني - محمد                                         جهاد دانشگاهي استان گيلان

(كارشناس ارشد شيمي فيزيك)

پدري ـ محمدرضا                                               شركت توليدي ستاره لاهيج

(كارشناس مهندسي شيمي )

جعفريان ـ مهناز                                                 اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان گيلان

(كارشناس ارشد شيمي آلي)

جلالي - علي اصغر                                            مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران  

(كارشناس شيمي)

حافظ اميني - طناز                                              مركز تحقيقات وزارت كار

(كارشناس شيمي)

حبيبي كيا آبادي ـ فاطمه                                        موسسه تحقيقات برنج كشور 

(كارشناس ارشد شيمي آلي)

 دانيالي -  شهرام                                                سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان

(كارشناس شيمي)

رياحي – صفيه                                                  پژوهشگاه نيرو

(كارشناس شيمي)

سياوش آبكناري - محمد                                       اداره كل استاندارد وتحقيقات صنعتي استانگيلان

(كارشناس مهندسي عمران )

سمانه -  عباسي                                                 مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

(كمك كارشناس)

كبري - عزيزي                                                 شركت آب و فاضلاب

(كارشناس ارشد مهندسي محيط زيست)

ملك سياه چشم -  زهرا                                        سازمان محيط زيست

(كارشناس شيمي)

   دبير

فتحي رشتي - ام البنين      مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران (كارشناس شيمي)

 كمسيون استاندارد خشكانندها _ قسمت چهارم  تعيين كلريدهاي محلول در آب - روش آزمون “

   رئيس                                                          سمت يا نمايندگي

زنجانچي - محمد علي                                                             دانشگاه گيلان

(دكتراي شيمي فيزيك )

  اعضاء

بلالايي ـ فاطمه                                                         پارك علم و فناوري استان گيلان

(كارشناس ارشد شيمي تجزيه )                                            

بني مهد كيواني - محمد                                                  جهاد دانشگاهي استان گيلان

(كارشناس ارشد شيمي فيزيك)

پدري ـ محمدرضا                                               شركت توليدي ستاره لاهيج

(كارشناس مهندسي شيمي )

حبيبي كيا آبادي ـ فاطمه                                                    موسسه تحقيقات برنج كشور        

(كارشناس ارشد شيمي آلي)

سياوش آبكناري - محمد                                            اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان گيلان

(كارشناس مهندسي عمران )

طلاكوبي ـ مريم                                                     اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان گيلان        

(كارشناس شيمي)

قاسمي گورجي – قاسم                                                دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت

(دكتراي شيمي فيزيك )

ميرمحمدي كيارمش _ سيد حسين                                 آموزش و پرورش استان گيلان   

(كارشناس ارشد شيمي آلي)            

   دبير

جعفريان ـ مهناز                                                      اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان گيلان

(كارشناس ارشد شيمي آلي)

پيشگفتار

استاندارد ” خشكاننده ها  -  قسمت چهارم- تعيين كلريدهاي محلول در آب - روش آزمون“ كه توسط كمسيونهاي  مربوط تهيه تدوين شده و در سيصدو پنجاه و هفتمين جلسه كميته ملي اسـتاندارد شيميايي و پليمر مورخ   3/3/1384  مورد تاييـد قرارگرفته است ، اينك به استناد بند يك ماده3 قانون اصلاح قوانيــــن و مقررات موسسـه استاندارد و تحقيـقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استـانـدارد ملي ايران منتشر مي شود .براي حفظ همگامي و هماهنـگي با تحولات و پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع ، علوم و خدمات , استانداردهاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد. هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد ارايه شود در هنگام تجديد نظر در كمسيـــون فني مربوط مورد توجه قرار خواهد گرفت . بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد . در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده است  كه ضمن توجـه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه در حد امكان بين اين استاندارد و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشـرفته جهان هماهنگي ايجاد شود . منابع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به كار رفته به شرح زير است :

 1- BS 3482: 1991 Methods of test for Desiccants – Part 4 – Determination of water soluble chlorides content

 خشكاننده ها - قسمت چهارم - تعيين كلريدهاي محلول در آب روش آزمون

 1    هدف و دامنه كاربرد

      هدف از تدوين اين استاندارد ارايه روشي براي اندازه گيري كلريدهاي محلول در آب در خشكاننده ها است .

2     مراجع الزامي

   مدارك زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد ارجاع داده شده است. بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد محسوب مي شوند. در مورد مراجـــع داراي تاريخ چاپ و/ يا تجديد نظر اصلاحيــــــه يا تجديد نظرهاي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست . معهذا بهتر است كاربران ذينفع اين استاندارد , امكان كاربرد آخرين اصلاحيه ها و تجديد نظرها ي مدارك الزامـــي زير را مورد بررسي قراردهند. در مورد مراجـــع بدون تاريخ چاپ و/ يا تجديد نظر, آخرين چاپ و/ يا تجديد نظرآن مدارك الزامـــي ارجاع داده شده مورد نظر است .

استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :

2-1    استاندارد ملي ايران شماره 1-8042  : سال 1384 -  خشكاننده ها - قسمت اول آماده كردن نمونه ها براي آزمون- روش آزمون                  

2-2    استاندارد ملي 1728 -  سال 1381  آب مورد مصرف در آزمايشگاه تجزيه- ويژگي ها وروشهاي  آزمون

3     اساس روش

   در اين روش كلريدها از طريق رفلاكس با آب جوش ، از نمونه استخراج مي شوند. محلول حاصل با محلول استاندارد نقره نيترات تيتر مي شود .

4  مواد لازم

 در اين روش فقط از مواد با خلوص تجزيه اي وآب مطابق استاندارد بند 2-2  استفاده كنيد .محلول استاندارد نقره نيترات (AgNO₃ ) با غلظت 100/0 مول بر ليترمحلول پتاسيم كرومات (K₂CrO₄ ) 5 درصد (جرمي / جرمي )

 5  وسايل  لازم

5-1  وسايل متداول آزمايشگاهي

5-2        كاغذ صافي بدون خاكستر با منافذ بسيار ريز

 5-3      بورت  با گنجايش 10 ميلي ليتر با حد تشخيص 01/0 ±

 6   تهيه نمونه مورد آزمون

     حداقل 400 ميلي ليتر از محلول استخراج شده آبي را به روش استاندارد بند 2-1  تهيه كنيد و  

آن را توسط كاغذ صافي بدون خاكستر(5-2) صاف كنيد .

7     روش آزمون

7-1  تهيه آزمونه

200  ميلي ليتر از نمونه مورد آزمون را به يك ارلن 500  ميلي ليتري  منتقل كنيد

 7-2          تيتراسيون

5 ميلي ليتر از محلول پتاسيم كرومات (بند 3-3) را به ارلن محتوي آزمونه (بند 7-1 ) ، اضافه كنيد و خوب هم بزنيد .  سپس آن را با استفاده از بورت (بند 5-3) با محلــول نقره نيتــرات (بند3-2) تيتر كنيد تا رنگ آجري كم رنگ نقره كرومات ايجاد شده  به مدت 15 ثانيه ثابت بماند . حجم  نقره نيترات مصرفي را يادداشت كنيد .

 8   محاسبه و بيان نتايج

مقدار كلريد محلول در آب را بر حسب درصد جرمي محلول سديم كلريد ( NaCl ) از فرمول زير محاسبه كنيد :

V

500

 

( 50 * 200 )

1000

 مقدار كلريد محلول در آب  =                     * 5/58  * 10 /0  *                                 100 *                                                                                               (درصد جرمي)              

كه با محاسبه اعداد ثابت مي توان فرمول فوق را به صورت زير خلاصه كرد :

   NaCl مقدار كلريد محلول در آب برحسب  =  *   02925/0    V

        (درصد جرمي)

كه در آن :V   حجم محلول نقره نيترات مصرف شده در تيتراسيون ، به ميلي ليتر

  است .

9       گزارش آزمون

گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد  

9-1   شماره اين استاندارد ملي

9-2    مشخصات كامل نمونه

9-3   نتايج مطابق بند  8

9-4   تاريخ انجام آزمون

  9-5   هر مورد غير معمول كه در حين آزمون مشاهده شده است .