✒️ محمد صفدران
فعال حوزه‌ی استانداردسازی، بهره‌وری و توسعه‌ی پایدار

جنگل‌کاری حرا در سواحل فاقد سابقه تاریخی، مداخله‌ای سبز یا ریسک اکولوژیک پنهان؟

وقتی رمانتیزه‌کردن مداخلات اکولوژیک، بدون چارچوب مدیریت ریسک، ممکن است ما را از تخریب آشکار به آسیب‌های خاموش و انباشته منتقل کند
همراه با نقدی بر گزارش «حراکاری در بوشهر»

مقدمه
در سال‌های اخیر، کاشت و جنگل‌کاری حرا (Mangrove Afforestation) به‌عنوان اقدامی کم‌هزینه، نمادین و هم‌راستا با گفتمان جهانی تغییر اقلیم، توسط NGOها، گروه‌های مردمی و گاه نهادهای محلی در سواحل ایران و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس گسترش یافته است (Mangrove Action Project, 2017). این اقدامات معمولاً با نیت حفاظت محیط‌زیست، جذب کربن، کاهش فرسایش ساحلی و ارتقای تاب‌آوری اقلیمی انجام می‌شوند.
با این حال، پرسش بنیادین این است که آیا کاشت حرا در سواحلی که هیچ سابقه تاریخی و اکولوژیک از حضور این گونه نداشته‌اند، الزاماً اقدامی مفید و بدون ریسک است یا با نوعی مداخله شتاب‌زده و ناآگاهانه مواجه‌ایم که می‌تواند به آسیب‌های پنهان و انباشته منجر شود (Worthington & Spalding, 2019; Lee et al., 2019).
۱. تمایز مفهومی: احیای اکوسیستم در برابر ایجاد اکوسیستم جدید
ادبیات علمی محیط‌زیست به‌طور روشن میان دو رویکرد تمایز قائل است:
احیای مانگرو (Restoration): بازگرداندن جنگل حرا به زیستگاه‌هایی که در گذشته طبیعی بوده‌اند اما بر اثر مداخلات انسانی تخریب شده‌اند (Worthington & Spalding, 2019).
جنگل‌کاری یا ایجاد مانگرو (Afforestation): کاشت حرا در مناطقی که در حافظه تاریخی، داده‌های اکولوژیک و شواهد ژئومورفولوژیک، سابقه‌ای از مانگرو نداشته‌اند (Mangrove Action Project, 2017).
مطالعات بین‌المللی نشان می‌دهند که پروژه‌های احیایی، هرچند به‌ندرت به سطح عملکرد اکوسیستم‌های طبیعی می‌رسند، اما در مجموع منافع خالص اکولوژیک و اجتماعی ایجاد می‌کنند. در مقابل، ایجاد اکوسیستم مانگرو در زیستگاه‌های غیر بوم‌زاد، موضوعی چالش‌برانگیز، پرعدم‌قطعیت و همراه با ریسک‌های ساختاری است (Lee et al., 2019).
۲. ریسک‌های اکولوژیک مستند
۲-۱. برهم‌زدن تعادل اکوسیستم‌های بومی
کاشت مانگرو در سواحلی که پیش‌تر دارای زیستگاه‌هایی نظیر باتلاق‌های نمکی، پهنه‌های گِلی باز یا چمن‌زارهای دریایی بوده‌اند، می‌تواند منجر به تضعیف یا حذف این اکوسیستم‌ها شود (Lovelock et al., 2015; Howard et al., 2017). این زیستگاه‌ها خود خدمات اکوسیستمی مستقلی دارند و از منظر کارکردی، الزاماً قابل جایگزینی با مانگرو نیستند.
۲-۲. تغییرات هیدرولوژیک و رسوبی
ریشه‌های مانگرو جریان آب، الگوی رسوب‌گذاری و تبادل اکسیژن را به‌طور معناداری تغییر می‌دهد. در سواحلی که برای چنین ساختاری تکامل نیافته‌اند، این تغییرات می‌تواند به کاهش کیفیت آب، ایجاد شرایط بی‌هوازی و افت تنوع زیستی آبزیان منجر شود (Alongi, 2014; Mazda et al., 2006).
۲-۳. عملکرد کمتر از انتظار در جذب کربن
متاآنالیزها نشان می‌دهند که مانگروهای کاشته‌شده، به‌ویژه در مکان‌های نامناسب، ذخیره و جذب کربن به‌مراتب کمتری نسبت به مانگروهای طبیعی دارند و در برخی موارد حتی تراز کربنی منفی گزارش شده است (Kauffman et al., 2020; Adame et al., 2018).
۳. بُعد اقتصادی–اجتماعی و خطر Greenwashing
مانگروها به بخشی از اقتصاد نمادین محیط‌زیست تبدیل شده‌اند؛ پروژه‌هایی که می‌توانند در قالب جذب Green Finance، پروژه‌های Offset کربن، یا نمایش تعهد سیاسی و نهادی به پایداری تعریف شوند. در غیاب تحلیل هزینه–فایده جامع، این پروژه‌ها در معرض تبدیل‌شدن به مصداقی از Greenwashing قرار می‌گیرند (Mangrove Action Project, 2017).
۴. شواهد تجربی منطقه‌ای: تجربه خوریات قطر
تجربه کشورهای حاشیه خلیج فارس نشان می‌دهد که تفاوت معناداری میان پروژه‌های احیایی و کاشت‌های جدید وجود دارد. برای نمونه، پروژه‌های احیای مانگرو در خوریات قطر که مبتنی بر شواهد تاریخی، مطالعات هیدرولوژیک و طراحی اکولوژیک بوده‌اند، عموماً از نرخ بقا و کارکرد اکوسیستمی بالاتری برخوردار بوده‌اند. در مقابل، برخی کاشت‌های نمایشی در سواحل فاقد سابقه تاریخی، با نرخ بقا پایین، کارکرد محدود و اثرات جانبی ناخواسته گزارش شده‌اند (FAO, 2022; UNEP-WCMC, 2021).
۵. اثرات بالقوه بر اقلیم خرد
تغییر پوشش زمین در سواحل بایر یا نیمه‌خشک می‌تواند بر الگوهای تبخیر–تعرق، رطوبت نسبی، گردش نسیم‌های ساحلی و دمای محلی اثر بگذارد. این اثرات خرداقلیمی هنوز به‌طور کامل مطالعه نشده‌اند و می‌توانند پیامدهایی غیرخطی ایجاد کنند (Friess et al., 2019).
۶. تحلیل موضوع در چارچوب ISO 31000 (مدیریت ریسک)
مطابق ISO 31000، برای هر پروژه کاشت حرا باید:
شناسایی ریسک: اکولوژیک، هیدرولوژیک، اجتماعی–اقتصادی و اعتباری
تحلیل ریسک: احتمال وقوع × شدت پیامد در افق‌های زمانی مختلف
ارزیابی ریسک: مقایسه منافع ادعاشده با ریسک‌ها و بررسی گزینه‌های کم‌ریسک‌تر
درمان ریسک: انتخاب عدم مداخله، اجرای پایلوت محدود، یا اصلاح طراحی پروژه
نادیده گرفتن این چرخه، پروژه را از اقدام محیط‌زیستی به ریسک راهبردی تبدیل می‌کند (Mangrove Action Project, 2017).
۷. هم‌راستاسازی با منطق تعالی EFQM
پرسش‌های کلیدی:
آیا هدف پروژه خلق ارزش پایدار است یا صرفاً تولید تصویر مثبت؟
آیا ذی‌نفعان واقعی، از جمله اکوسیستم‌های بومی و جوامع محلی، لحاظ شده‌اند؟
آیا داده، پایش و یادگیری برای بهبود مستمر وجود دارد؟
پروژه‌ای که فاقد پایش، یادگیری و اصلاح است، حتی با نیت خیرخواهانه، با منطق تعالی و حکمرانی پایدار سازگار نیست.
۸. راهنمای حداقلی عملیاتی برای NGOها و گروه‌های مردمی
بررسی اسناد تاریخی و تصاویر ماهواره‌ای قدیمی
مشاوره اجباری با اکولوژیست‌های دریایی و هیدرولوژیست‌ها
اجرای پایلوت در مقیاس کوچک و پایش ۳–۵ ساله
اولویت مطلق به احیای زیستگاه‌های تاریخی
این رویکرد با منطق PDCA و کاهش عدم‌قطعیت در تصمیم‌گیری هم‌راستا است.
جمع‌بندی سیاستی
درخت‌کاری حرا ذاتاً خوب یا بد نیست؛ خوب یا بد بودن آن به «کجا»، «چگونه» و «بر چه مبنایی» بستگی دارد.
احیای مانگرو در زیستگاه‌های تاریخی، عموماً قابل دفاع و مطلوب است.
کاشت مانگرو در سواحل فاقد سابقه تاریخی، بدون مطالعه و مدیریت ریسک، می‌تواند به آسیب‌های خاموش و انباشته منجر شود.
حکمرانی هوشمند محیط‌زیست ایجاب می‌کند که نیت خیرخواهانه با شواهد علمی، مدیریت ریسک و یادگیری مستمر همراه شود.

و اما نقدی بر گزارش پژوهش تحلیلی و تطبیقی حرا کاری در استان بوشهر،

💠 *حراکاری در بوشهر؛ وقتی احیای طبیعت به اقتصاد و مشارکت اجتماعی گره می خورد*

✍️ فاطمه حمادی https://sepehrjonoub.ir/?p=7219

از احیای اکوسیستم تا رمانتیزه‌سازی مداخله سبز

1. مسئله مفهومی بنیادین: خلط Restoration و Afforestation
   مهم‌ترین چالش علمی گزارش، عدم تمایز صریح و عملیاتی میان «احیای مانگرو» و «کاشت مانگرو در زیستگاه فاقد سابقه تاریخی» است.
   در ادبیات علمی، این تمایز نه‌تنها مفهومی، بلکه تعیین‌کننده جهت‌گیری سیاستی و ارزیابی ریسک است.
   مطالعات کلیدی نشان می‌دهند که:
   Restoration در زیستگاه‌های دارای شواهد تاریخی، عموماً منجر به بازیابی خدمات اکوسیستمی می‌شود؛
   در مقابل، Afforestation در مناطق non-native با عدم‌قطعیت بالا و ریسک‌های ساختاری همراه است (Lee et al., 2019; Worthington & Spalding, 2019).
   در گزارش مورد نقد، گزاره‌هایی مانند «بوشهر از مستعدترین مناطق کشور برای توسعه جنگل‌های مانگرویی است» بدون استناد به داده‌های تاریخی–ژئومورفولوژیک (paleo-ecology، sediment cores، historical shoreline maps) مطرح شده‌اند. این رویکرد با توصیه‌های صریح ادبیات علمی مبنی بر اولویت شواهد تاریخی بر جذابیت اکولوژیک ظاهری در تعارض است (Mangrove Action Project, 2017).
2. غیبت تحلیل ریسک اکولوژیک سیستمیک
   گزارش، اگرچه به SWOT پرداخته، اما ریسک‌های اکولوژیک کلیدی را از قلم انداخته است؛ در حالی که این ریسک‌ها در متاآنالیزهای معتبر به‌روشنی مستند شده‌اند، از جمله:
   تغییر رژیم هیدرولوژیک و افزایش رسوب‌گذاری غیرطبیعی؛
   تهدید زیستگاه‌های جایگزین نظیر mudflats و salt marshes؛
   کاهش تنوع زیستی وابسته به زیستگاه‌های باز ساحلی؛
   ایجاد شرایط بی‌هوازی و افت کیفیت آب (Alongi, 2014; Mazda et al., 2006).
   این حذف، باعث می‌شود تحلیل ارائه‌شده بیشتر به SWOT توسعه پروژه شباهت داشته باشد تا SWOT مداخله اکوسیستمی.
3. عملکرد واقعی کربن: شکاف میان ادعا و شواهد
   گزارش، نقش مانگروها در جذب کربن را به‌درستی برجسته می‌کند، اما میان مانگروهای طبیعی و مانگروهای کاشته‌شده تمایز قائل نمی‌شود.
   این در حالی است که شواهد نشان می‌دهند:
   مانگروهای کاشته‌شده، به‌ویژه در مکان‌های نامناسب، ذخیره کربن به‌مراتب کمتری دارند؛
   در برخی موارد، تراز کربنی پروژه‌های afforestation حتی منفی گزارش شده است (Adame et al., 2018; Kauffman et al., 2020).
   بنابراین، پیوند زدن مستقیم پروژه حراکاری با بازار اعتبار کربن، بدون ارزیابی چرخه عمر کربن (LCA)، از منظر علمی زودهنگام و بالقوه گمراه‌کننده است.
4. مشارکت اجتماعی؛ شرط لازم، نه کافی
   گزارش به‌درستی بر اهمیت مشارکت جوامع محلی تأکید دارد، اما ادبیات علمی هشدار می‌دهد که:
   مشارکت اجتماعی، مشروعیت اجتماعی ایجاد می‌کند، نه لزوماً مشروعیت اکولوژیک.
   بدون تطابق زیستگاه–گونه، حتی مشارکت حداکثری جوامع محلی نیز نمی‌تواند پیامدهای ناخواسته اکولوژیک را خنثی کند (Friess et al., 2019).
5. فناوری به‌عنوان ابزار پایش، نه توجیه مداخله
   در گزارش، ابزارهایی مانند GIS و پهپاد به‌عنوان راهکار کلیدی معرفی شده‌اند. با این حال، از منظر علمی:
   این ابزارها ابزار پایش و یادگیری هستند، نه ابزار مشروعیت‌بخش مداخله؛
   اگر انتخاب مکان از ابتدا نادرست باشد، فناوری صرفاً به پایش خطای ساختاری کمک می‌کند (Lee et al., 2019).
6. فقدان اصل احتیاط (Precautionary Principle)
   اصل احتیاط، یکی از ارکان حکمرانی اکوسیستم‌های حساس است. گزارش مورد بررسی، عملاً بر مبنای «فرض مفید بودن مداخله» پیش می‌رود و سناریوی عدم مداخله یا مداخله حداقلی را بررسی نمی‌کند؛ در حالی که این گزینه در چارچوب ISO 31000 و ادبیات restoration ecology کاملاً معتبر است (Mangrove Action Project, 2017).
7. جمع‌بندی انتقادی
   این گزارش، نمونه‌ای شاخص از گفتمان توسعه سبز خوش‌بینانه است که:
   مزایای بالقوه اقتصادی–اجتماعی را برجسته می‌کند؛
   اما ریسک‌های اکولوژیک خاموش و انباشته را کم‌رنگ می‌بیند.
   از منظر علمی، چنین رویکردی اگر اصلاح نشود، می‌تواند منجر به انتقال تخریب آشکار به آسیب‌های نامرئی اما پایدار شود.
   منابع
   Adame MF, Kauffman JB, Medina I, Gamboa JN, Torres O, Caamal JP, et al. Carbon stocks of tropical coastal wetlands within the karstic landscape of the Yucatán Peninsula. Wetlands. 2018;38(3):1–14.
   Alongi DM. Carbon cycling and storage in mangrove forests. Annu Rev Mar Sci. 2014;6:195–219.
   FAO. Mangrove restoration and conservation in arid environments: Lessons learned from Qatar’s coastal khors. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations; 2022.
   Friess DA, Rogers K, Lovelock CE, Krauss KW, Hamilton SE, Lee SY, et al. The state of the world’s mangrove forests: Past, present, and future. Annu Rev Environ Resour. 2019;44:89–115.
   Howard J, Sutton-Grier A, Herr D, Kleypas J, Landis E, McLeod E, et al. Clarifying the role of coastal and marine systems in climate mitigation. Front Ecol Environ. 2017;15(5):257–265.
   Kauffman JB, Bernardino AF, Ferreira TO, Bolton NW, Gomes LE, Nobrega GN. Total ecosystem carbon stocks of mangroves across broad global gradients. Glob Change Biol. 2020;26:3455–3470.
   Lee SY, Hamilton S, Barbier EB, Primavera J, Lewis RR. Better restoration policies are needed to conserve mangrove ecosystems. Nat Ecol Evol. 2019;3:870–876.
   Lovelock CE, Cahoon DR, Friess DA, Guntenspergen GR, Krauss KW, Reef R, et al. The vulnerability of Indo-Pacific mangrove forests to sea-level rise. Nature. 2015;526:559–563.
   Mangrove Action Project. To plant or not to plant? Mangrove restoration guidelines. Seattle: Mangrove Action Project; 2017.
   Mazda Y, Magi M, Kogo M, Hong PN. Mangroves as a coastal protection from waves in the Tong King delta, Vietnam. Wetlands Ecol Manage. 2006;14:345–356.
   UNEP-WCMC. Mangroves of the Arabian Peninsula: Status, threats and management opportunities. Cambridge: United Nations Environment Programme World Conservation Monitoring Centre; 2021.
   Worthington TA, Spalding M. Mangrove restoration potential: A global map highlighting a critical opportunity. Nat Ecol Evol. 2019;3:1341–1347.

توسعه پایدار؛ بیشتر از یک اقدام سبز یا یک پروژه خوب

محمد صفدران _ فعال حوزه‌‌ی استانداردسازی، بهره‌وری و توسعه‌ی پایدار

عضو هیات اندیشه ورز اقلیم، آب، محیط زیست و کشاورزی - بنیاد نخبگان استان بوشهر
اختصاصی پایگاه محیط زیستس و فرهنگی اجتماعی «سپهــر جنــوب»

در سال‌های اخیر، واژه‌ی «پایداری» در گفت‌وگوها و طرح‌های گوناگون زیاد شنیده می‌شود. هر جا سخن از پیشرفت، محیط‌زیست یا بهبود زندگی مردم است، معمولاً نامی هم از «توسعه پایدار» به میان می‌آید. اما واقعیت این است که بسیاری از اقداماتی که امروز به‌عنوان توسعه پایدار معرفی می‌شوند، تنها بخشی از ماجرا را پوشش می‌دهند و از نگاه سیستمی به این مفهوم فاصله دارند.

ادامه مطلب =>

یادداشتی در نقد رویکرد طرح های افزایش سطح زیر کشت نخل از منظر توسعه پایدار

نخل‌کاری در بوشهر؛ توسعه پایدار فقط «کشت نخل» نیست

محمد صفدران _ کارشناس بهره‌وری و توسعه پایدار

عضو هیات اندیشه ورز اقلیم، آب، محیط زیست و کشاورزی

اختصاصی پایگاه محیط زیستی و فرهنگی اجتماعی «سپهــر جنــوب»

​

در پی انتشار خبر واگذاری ۱۲ هکتار از اراضی ملی به طرح کاشت نخل در تنگستان و واکنش های متفاوت شهروندان، چند نکته مهم درباره‌ی طرح‌های توسعه‌ای نخل‌کاری از منظر توسعه پایدار تقدیم می گردد:

در گزارش اخیر از طرح نخل‌کاری در تنگستان، از واگذاری ۱۲ هکتار زمین و تولید سالانه ۵۰ تن خرما سخن گفته شده بود. اگرچه اجرای چنین پروژه‌هایی در ظاهر نشان از رشد و توسعه دارد، اما توسعه پایدار، نیازمند نگاهی کل‌نگر و آینده‌محور است، نه صرفاً عدد و آمار تولید.

بهره‌وری؛ حلقه‌ی مفقوده‌ی بعضی طرح‌ها
گزارش اشاره‌ای به پیوست بهره‌وری نداشت. اینکه چه میزان آب، زمان، انرژی، سرمایه و زمین صرف می‌شود تا به ۵۰ تن خرما برسیم، سوال مهمی‌ست. آیا این محصول، نسبت به داده‌هایی که وارد سیستم می‌شود، خروجی مناسبی دارد؟ به زبان ساده‌تر: آیا این هزینه، با بازده اقتصادی و زیست‌محیطی آن می‌خواند؟

منبع آب کجاست؟ آیا پایدار است؟
در منطقه‌ای که بارش کم، سهمیه‌ی آبی بین‌استانی در معرض تهدید، و سفره‌های زیرزمینی در حال افت هستند، صرف اینکه “آبیاری قطره‌ای” باشد، توجیه کافی برای برداشت از منابع آبی نیست. باید نسبت برداشت به ترمیم طبیعی آب بررسی شود. آبیاری اگر علمی و بر مبنای عمق ریشه نباشد، فقط ظاهر کار را حفظ می‌کند.

نخل با این شرایط زمین، بهترین گزینه است؟
نخل خرما نیازمند فضای کاشت گسترده‌ است؛ در هر هکتار شاید تنها بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ نخل جای گیرد، در حالی که در همان وسعت، می‌توان هزاران بوته گیاه دارویی (مثل آویشن یا رازیانه) کاشت که زودتر به محصول می‌رسند، بازار صادراتی بهتری دارند، و نیاز آبی‌شان کمتر است. تازه نخل چند سال طول می‌کشد تا به باردهی برسد.

حتی می‌شد مدل کشت ترکیبی را بررسی کرد؛ مثلاً نخل همراه با گیاهان دارویی در فاصله بین ردیف‌ها. این‌ها چیزهایی‌ست که به‌راحتی در مطالعات بهره‌وری و آمایش کشاورزی قابل بررسی‌ست.

آیا آبیاری قطره‌ای به‌درستی طراحی شده است؟
آبیاری قطره‌ای به خودی‌خود مزیت نیست؛ باید بررسی شود آیا طراحی شده تا آب به عمق ریشه‌های نخل برسد؟ نخل ریشه‌های عمیق دارد و اگر آب فقط سطح خاک را مرطوب کند، مثل این است که فردی لبانش خیس باشد، اما گلویش همچنان خشک بماند!

حلقه بازخورد؛ یعنی طرح اصلاح‌پذیر است یا نه؟
آیا پیش‌بینی شده اگر این طرح در دو سال آینده به نتیجه نرسد، چه باید کرد؟ توسعه پایدار نیازمند مکانیزم بازنگری و اصلاح است، نه فقط افتتاح و خبر.

سخن پایانی: توسعه پایدار یعنی نگاه سیستمی
نخل‌کاری می‌تواند مفید باشد، ولی نه در هر منطقه و نه با هر شکل اجرایی. اگر هدف ما کشاورزی پایدار در استان بوشهر است، باید حلقه‌های اصلی آن یعنی مصرف بهینه آب، بهره‌وری زمین، انتخاب محصول متناسب با اقلیم، بازده اقتصادی و حفظ منابع زیست‌محیطی را هم‌زمان ببینیم.

بهره‌وری یعنی با زمین کمتر، محصول بیشتر، درآمد بهتر و آسیب کمتر به منابع آینده.
امید که در تصمیم‌گیری‌های بعدی، هم دغدغه آب باشد، هم خاک، هم آینده.
​

https://sepehrjonoub.ir/?p=5358 منبع

محمد صفدران _ کارشناس بهره‌وری و توسعه‌پایدار

عضوی هیات اندیشه ورز اقلیم، آب، محیط زیست و کشاوززی - بنیاد نخبگان استان بوشهر

پایگاه محیط زیستی و فرهنگی اجتماعی «سپهـــر جنـــوب»

در جنوب غربی ایران، جایی که آب با ارزش‌ترین دارایی و دریا تنها پنجره‌ی تنفس است، فرصتی سال‌هاست در برابر ما ایستاده: *”پساب شهری بوشهر”*
فرصتی که اگر امروز دیده شود و به‌درستی مدیریت گردد، می‌تواند آینده‌ی متفاوتی برای استان رقم بزند: آینده‌ای سبز، پایدار، اشتغال‌آفرین و همراه با احیای منابع آب زیرزمینی.

با ارجاع به طرح ارائه‌شده توسط دکتر جابر مظفری‌زاده، دبیر هیأت اندیشه‌ورز آب، اقلیم، محیط زیست و کشاورزی بنیاد نخبگان استان بوشهر

در جنوب غربی ایران، جایی که آب با ارزش‌ترین دارایی و دریا تنها پنجره‌ی تنفس است، فرصتی سال‌هاست در برابر ما ایستاده: *”پساب شهری بوشهر”*
فرصتی که اگر امروز دیده شود و به‌درستی مدیریت گردد، می‌تواند آینده‌ی متفاوتی برای استان رقم بزند: آینده‌ای سبز، پایدار، اشتغال‌آفرین و همراه با احیای منابع آب زیرزمینی.

طبق گزارش‌های رسمی، شهر بوشهر سالانه ۱۸ تا ۲۵ میلیون مترمکعب فاضلاب شهری تولید می‌کند که بخش عمده آن، بدون تصفیه استاندارد، مستقیماً به خلیج‌فارس سرازیر می‌شود. دریایی که امروز بیش از هر زمان، در معرض خطر شورابه‌ها، آلودگی‌های صنعتی، میکروپلاستیک‌ها، و فاضلاب‌های انسانی قرار گرفته است که عمدتاً بدون تصفیه کامل، به دریا ریخته می‌شود. خروجی این پساب در مناطقی قرار دارد که محل تفریح، گردشگری، قایقرانی، و حتی فعالیت‌های شیلاتی و پرورش میگوست. این وضعیت نه تنها تهدیدی برای محیط زیست دریایی، بلکه عاملی مؤثر در بروز بیماری‌ها و آسیب به گردشگری و اقتصاد بومی است.
ادامه مطلب ===>

هیچ سازمانی نمی‌تواند کاری بیش از توان کارکنانش انجام دهد!

به توانمندسازی و مهارت‌آموزی کارکنان خود توجه کنید!

سازمان‌ها بعلت جذابیت مشاغل تخصصی خود بر روی آ‌ن‌ها تمرکز بیشتری دارند!

مشاغل عمومی و پشتیبانی #سازمان خودرا از یاد نبرید!

برای رشد وبلوغ سازمان به همه‌ی #کارکنان و #مدیران #آموزش دیده نیازمندید!

پررنگ‌تر و شایع‌تر شدن #قانون (اصل پیتر Peter’s Principle)، هر روز بیشتر از دیروز!
#شایسته‌سالاری، #بی‌کفایتی و #جاه‌طلبی و به طور خلاصه حد بی‌کفایتی #کارکنان و #مدیران را در این اصل می‌توان مطالعه نمود.

این اتفاقی نیست و ذات #ساختار و سلسله مراتب از #بی‌کفایتی حمایت می‌کند.

در همهٔ ساختارهای سلسله‌مراتبی، برای ارتقاء انسان‌ها به یک جایگاه بالاتر، به جای این که به توانمندی‌ها و شایستگی‌های مورد نیاز در جایگاه جدید نگاه کنند، به توانمندی‌ها و دستاوردهای آن‌ها در جایگاه قبلی توجه می‌کنند.

مراحل:

1.پستی به شخص داده‌می‌شود که شایستگی لازم را ندارد، وی راضی است

2.مهارت‌های او با آموزش و تجربه افزایش می‌یابد و بعداز مدتی احساس می‌کند پست فعلی وحقوق رضایت بخش نيست و کار خسته‌کننده ملال‌آور است و حقش خورده شده

3. او تلاش برای پست بالاتری می‌کند و پس از کسب مانند بند 1 راضی می‌شود!

#مدیریت #مدیریت‌منابع‌انسانی #مدیریت_دولتی #مدیریت_منابع_انسانی#نکات_مدیریتی
در مورد اصل پیتر در ادامه بیشتر بخوانید:

از اشتباهات بیشتر در سال جدید نترسید! من برای شما آرزو نیز می‌کنم! که در سال جدید اشتباهات شما بیشتر باشد!!زیرا میزان اشتباهات شما به معنای این است که چیزهای جدیدی تجربه‌ کرده‌اید و کاری را انجام داده‌اید که قبلا انجام نداده‌اید و باهوش‌تر و با تجربه‌تر شده‌اید!
#مدیریت_منابع_انسانی، #مدیریت #HR

در راستای ارتقاء بهره وری انرژی در کشور، رده های B، C و D از برچسب کولر آبی حذف و رده های A ، A+ ، A++ و A+++ جایگزین آن شد.
به گزارش دفتر تدوین استانداردهای ملی، پیشنویس استاندارد ملی «معیار مصرف انرژی کولرهای آبی» در اجلاسیه 199 کمیته ملی انرژی با حضور نمایندگان سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا)، سازمان ملی استاندارد ایران، پژوهشگاه استاندارد، واحدهای تولیدی، مراکز آزمایشگاهی، علمی و تحقیقاتی و سایر متخصصان و صاحب نظران ذیربط به‌تصویب رسید.
این استاندارد برای تعیین معیار مصرف برچسب انرژی و روش اندازه گیری شاخص بازده انرژی کولرهای آّبی مستقیم کاربرد دارد.
از مهم ترین محورهای استاندارد تجدیدنظر شده ، حذف رده های B، C و D از رده بندی برچسب کولر آبی و تمرکز بر رده های A ، A+ ، A++ و A+++ در راستای ارتقاء بهره وری انرژی کشور می باشد.
ویرایش جدید این استاندارد با شماره 2-15858 در درگاه اطلاع رسانی سازمان ملی استاندارد ایران به نشانی http://standard.inso.gov.ir برای بهره برداری کاربران و صاحب نظران قرار گرفت.

یکی از اهداف سازمان ملی استاندارد ایران، آشنایی کارشناسان با مقوله بهره‌وری می‌باشد.

بهره وری (Productivity) یک دیدگاه فکری است که همواره سعی دارد آن چیزی که در حال حاضر وجود دارد را بهبود بخشد. براساس دیدگاه‌های متاثر از بهره‌وری، انسان‌ها می‌توانند با تلاش و پشتکار بیشتر کارها و وظایف‌شان را بهتر از قبل انجام دهند. به همین دلیل دولت‌ها و سازمان‌ها سعی دارند تا با افزایش بهره وری بتوانند کیفیت و کمّیت خدمات خود را افزایش دهند. برای ارتقاء سطح زندگی در جامعه باید کیفیت همه چیز بهتر شود. بهره‌وری در سازمان‌ها باعث می‌شود تا نیروی کار و سرمایه‌های مادّی و معنوی به بهترین شکل مورد استفاده قرار گیرند.

دوره آموزشی « اصول و تکنیک های بهره وری» با تدریس آقای مهندس محمد صفدران در محل سالن اجتماعات اداره کل برگزار گردید.

گفتنی است طی این دوره، 44 نفر از همکاران این اداره کل در این دوره حضور داشته اند. با توجه به مدت زمان برگزاری دوره در 8 ساعت، ساعت آموزشی 352 نفر در ساعت منظور گردید.

برای مشاهده خبر کلیک کنید:👇
https://bushehr.inso.gov.ir/portal/home/?NEWS/905273/904539/974794
🔊اخبار رسمی اداره كل استاندارد بوشهر در شبکه های اجتماعی 👇
https://eitaa.com/standard_bu
https://ble.ir/bu_standard
http://www.rubika.ir/inso_bu
https://virasty.com/inso_bu

محمد صفدران: زمان تفکرات تیلوری منقضی شده است!
نه تنها #فناوری و #هوش_مصنوعی بلکه ویژگی‌های نسلی که درحال وارد شدن به عرصه‌ی کار هستند! نه برایشان قابل تمکین است و نه می‌توانند جای ماشین و یا مثل ماشین کار کنند!
#مدیریت_منابع_انسانی #مدیریت #مدیریت_دولتی #بهره_وری

آن‌ها ماشین را درس می‌دهند تا برایشان کارکند!

محمد صفدران: برنامه‌ها قبل از اجرا توسط #کارکنان #تحلیل می‌شوند و با #تغییر به مقابله می‌پردازند.
به این می گویند علیل شدن توسط تحلیل!
مشارکت در #تصمیم‌‌‌سازی و آماده‌سازی با #تبیین، #تهیج و سهیم‌شدن در نتایج می‌تواند به شما برای #مدیریت_تغییر کمک کند.
#مدیریت #مدیریت_دولتی #مدیریت_منابع_انسانی
#نکات_مدیریتی

محمد صفدران: به حرف کارکنانتان گوش بدهید.
نکته: گوش کردن به معنی شنیدن نیست!مثلا ما ممکن است در یک مسیر رانندگی کنیم و صدای موسیقی را بشنویم اما به آن توجه نکنیم، مثل خیلی از صداهای قابل شنیدن دیگر که ذهن ما را درگیر نمی کند!
پس شنیدن کافی نیست، گوش کنید و بازخورد بدهید
#مدیریت #مدیریت_دولتی #مدیریت_منابع_انسانی

محمد صفدران: فاصله بهره وری و به هر وری یک جابجایی حرف "ه" است. اگر چرخه بهره وری به خوبی اجرا و مستقر نشود موجب پراکندگی شده و به هر وری (به هر طرفی) به غیر از بهره وری خواهید رفت و منابع (نهاده) مضاعفی نسبت به ستانده مصرف و نتیجه معکوسی حاصل خواهد شد.
#مدیریت #مدیریت_دولتی #بهره_وری

محمد صفدران: در جلسات تصمیم سازی و تصمیم گیری فضا را برای ابراز عقاید باید باز گذاشت. کارکنانی هستند که نظراتشان تلخ است اما ناخواسته وکیل مدافعان شیطان خوبی هستند.
وجود نقش وکیل مدافع شیطان در این جلسات مهم است پس اگر کسی ندارید, با هماهنگی یک نفر این نقش را ایفا کند.
#مدیریت
#مدیریت_منابع_انسانی

محمد صفدران: قبل از PDCA, حتما SDCA کنید
یعنی قبل از شروع چرخه دمینگ به جای برنامه ریزی، یکبار از استانداردسازی شروع کنید
زمان زیادی نمی برد اما
اینطور چرخه دمینگ شما بهتر می‌چرخد و موجب افزایش اطمینان از رشد، توسعه پایدار، قرار گیری در مسیر صحیح و تحقق اهداف خواهد بود
#مدیریت
#مدیریت_دولتی

محمد صفدران: در ارزیابی باید مراقب اثرات یا همان خطاهای رایج، همچون خطای هاله ای، شاخ، پیگمالیون، گالاتئا، مقایسه ای و...
بویژه در ارزیابی کارکنان، چرا که می تواند موجب تضییع حقوق برخی و یا ارتقای بی دلیل برخی دیگر گردد
#مدیریت
#مدیریت_منابع_انسانی
#نکات_مدیریتی
#مدیریت_دولتی

کارکنان اشکون زن!
محمد صفدران: برخی کارکنان به صورت ذاتی نقش وکیل مدافع شیطان دارند. اینان همان اشکون زن دسته ی سنج و دمام هستند که نارتیم و مخالف ریتم در دسته می نوازند.اما موجب صدای نهایی و حماسی دسته ی سنج و دمام هستند.
پس مراقبشان باشید و در مقابل دیگران از آن ها محافظت کنید
#مدیریت_منابع_انسانی
#مدیریت

معیار سنجش لیان برگزار کرد: دوره آموزشی دوره مدیریت زمان+تصاویر

 جهت ارتقاء سطح علمی مدیران کنترل کیفیت واحد های تولیدی و کارشناسان آزمایشگاه همکار دوره آموزشی دوره مدیریت زمان در محل سالن اجتماعات اداره کل استاندارد برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی اداره کل استاندارد استان بوشهر: این دوره باتدریس آقایان محمد صفدران سرپرست اداره آموزش و ترویج و مصطفی ملکی برگزار گردید لازم به ذکر است در این دوره ۵۱ نفر از کارشناسان اداره کل و مدیران کنترل کیفیت و کارشناسان آزمایشگاه همکار حضور داشتند که۸۱۹ نفر ساعت آموزشی می باشد سرفصل های مطرح شده در دوره به شرح ذیل است:
– مفهوم زمان و فرصتهای از دست رفته
– متغییرهای زمان
– فرهنگ و زمان
– مدیریت زمان
– خود ارزیابی در زمان
– تصمیم گیری و مدیریت زمان
– روشهای مدیریت زمان
– یادگیری نه گفتن
– برنامه ریزی شخصی برای مدیریت زمان
– مدیریت جلسات
– مکاتبات اداری و مفهوم زمان
– مدیریت پروژه و زمان
– مدیریت تماسهای تلفنی و ارزش زمان
– ۲۰ عامل که در دیدگاه کلی شما نسبت به بایـدها ، لازم ها و خواسته موثر هستند

@liansanjesh

https://telegram.me/liansanjesh 
کانال تلگرام شرکت معیار سنجش لیان
مرکز آموزش و آزمایشگاه همکار استاندارد
را به دوستان خود معرفی کنید
دوره‌های جدید و نوآورانه برای همه‌ی گروه‌های سنی، علمی و اقشار جامعه در راه است...

احساس خوشبختی واقعی با فرمول کشف شده توسط دانشگاه ماساچوست

خوشبختی چیست؟ آنچه به دنبالش هستیم…
متفکران بزرگ اعصار از جمله سوالاتی که پیاپی بدنبال یافتن پاسخ آن بودن این بود : ما به دنبال چی هستیم؟ اصلا خودمان میدانیم؟

شرح بیشتر در ادامه مطلب

تصور کنید :قبل از صرف ناهار، با یک لبخند شیرین از پشت میز کارتان بلند می شوید، با کمال رضایت دفتر یا محل کارتان را ترک میکنید و به سمت خانه یا صرف یک ناهار بدون استرس رانندگی میکنید و با تمام لذت و آرامش خیال ناهارتان را میل میکنید و هم زمان به برنامه بعدازظهرتان، بیرون رفتن با دوستان فکر  میکنید، در حالی که کارِ امروزتان را تمام کردید.

خیلی رویایی است؟ نه اصـلن، برای خیلی ها چنین وضعیتی کاملا طبیعی است.

شرح کامل در ادامه مطلب

جمله‌ی نخست آن مقاله، همان چیزی است که امروز به عنوان تعریف قانون پارکینسون در مدیریت مطرح می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد:

“کار آنقدر ادامه پیدا می‌کند و توسعه می‌یابد تا تمام زمانی را که به آن اختصاص داده‌ایم پر کند.”

شرح کامل در ادامه مطلب

آنچه درباره

مديريت بر مبناء هدف ((Management by objective (MBO)

باید بدانیم

گزیده مطلب:

در مدیریت برمبنای هدف به مشارکت افراد در تعیین هدف تاکید می شود. این هدفها باید قابل لمس، قابل تأیید وقابل سنجش یا اندازه گیری باشند، یا به عبارت دیگر فرایندی که به واسطهٔ آن رییس و زیر دست با کمک هم اهداف را شناسایی کرده همچنین معیار عملکرد و مسؤلیت افراد را تعریف می نمایند.

شرح کامل در ادامه مطلب

استارت‌‌آپ چیست؟
اگر بخواهیم به شکلی ساده و ابتدایی استارت‌آپ را تعریف کنیم: استارت‌آپ به شرکت‌های نوپایی گفته می‌شود که با یک ایده‌ی ساده و اولیه شروع می‌کنند و به سرعت رشد می‌یابند و به درآمد می‌رسند. از بهترین مثال‌ها و موفق‌ترین استارت‌آپ‌های جهان می‌توان به گوگل، مایکروسافت، اپل و… اشاره کرد. شرکت‌هایی که با یک ایده‌ی ساده شروع به کار کرده و به درآمدهای میلیاردی رسیده‌اند و امروز بر دنیا تاثیر می‌گذارند.
شرح کامل در ادامه مطلب

طراحي و اجراي كانون هاي ارزيابي
مقدمه

در دنیاي امروز، مشاغل، به ویژه مناصب مدیریتی، پویا و سیال تر شده و سازمانها نیز از نظر ساختار تغییر یافته اند. نمودارهای سازمانی به سرعت تغییر می کنند و مدیران جابجایی های افقی دارند. سازمانهای امروز نیاز به تعیین و تشکیل خزانه و ذخیره ای از افراد کاملا مستعد دارند که بتوان از میان آنها نامزدهای احراز مشاغل و مسئولیتهای مدیریت و رهبری را انتخاب کرد. با توجه به اینکه مدیر كارآمد مديري است كه در ابعاد مختلف نقش فردي،ميان فردي و اجتماعي و سازماني عملكرد قابل قبولي داشته باشد ،کمبود مدیران کارآمد با توجه به رشد روز افزون سازمانها ، ورود افراد جديد به آنها،جابه جايي هاي افقي مديران و ….. از جمله مسائل مهمی است كه امروزه با آن روبه رو هستیم بنابراین ضرورت ایجاد خزانه و ذخیره ای از افراد مستعد مسئله ای است که بیش از پیش احساس می شود.

دکتر فریدون وردی نژاد*
ميثم قاسمي**
علي مختاري موغاري***
چکيده: کانون ارزيابي شامل ارزيابي استاندارد رفتار توسط چندارزياب با استفاده از تكنيك هاي خاص است. اهميت استفاده از كانون هاي ارزيابي در عصر كنوني بنا به عواملي چون فشار رقابت و نرخ سريع تغيير و حرفه اي شدن امور روشن تر گرديده و با رشد و استقبال زيادي روبرو شده است. با توجه به نقش و كاركردهاي مثبت كانون ارزيابي، اين فرايند مي تواند در توسعه و پيشرفت مديران و سازمان هاي ايراني تاثير بسزايي داشته باشد.كانون شامل دو نوع کانون ارزيابي و كانون توسعه است كه هدف متفاوت ولي تكنيك هاي مشابهي دارند. در كانون ارزيابي شايستگي هاي مديريتي ملاك مي باشد كه شامل دانش و آگاهي ها، قابليتها، نگرشها و ارزش هاست. سازمان هاي كشورمان با توجه جدي به امر ارزيابي و توسعه مديران بنا به شرايط و نيازهاي خود مي توانند در راستاي تدوين مدل شايستگي هاي مديران خود اقدام نمايد. در مدل پيشنهادي طراحي كانون ارزيابي براي سازمان هاي ايراني توجه به اقتضائات سازماني و بومي كردن كانون در هر سازمان مدنظر قرار گرفته است. بيانيه ماموريت كانون ارزيابي، تحليل شغل، بومي كردن كانون از طريق مشاوره با خبرگان اجرايي، آموزش ارزيابان در فرايند طراحي اهميت بالايي دارند. مديران ممكن است در مواجهه با فرايند ارزيابي از خود مقاومت نشان دهند كه مي بايست با روش هايي چون تبيين نقش كانون ارزيابي در توسعه شخصي مديران مقاومت ها را به اشتياق و انگيزه براي توسعه فرد و سازمان تغيير داد.

کنترل فرایند آماری

مقدمه

در گذشته ساخت محصول از مسئوليت هاي واحد توليد بشمار می رفت و وظيفه واحد كنترل كيفت (quality control) اين بود كه از طريق بازرسي های متعدد، محصول سالم را از محصولات معیوب جدا كند. نحوه انجام فرایند ها و امور اداري هم پيوسته زيرنظر قرار داشت تا از وقوع اشتباه احتمالي جلوگيري شود. در این راستا هر دو روش، بازرسي و بازيابي مستمر را كه ضايعات آفرين می باشد، شامل شده و مستلزم صرف وقت و استفاده بيش از حد مواد اوليه در انجام خدمات و توليد محصول می گردد. 

در ادامه مطلب می خوانید:...

ابزارهای هفتگانه کنترل فرایند آماری

1.برگه ثبت داده ها(Check sheet)

2.هیستوگرام (Histogram)

3.نمودار پاره تو (Pareto)

4.نمودار علت و معلول (Cause and effect diagram)

 5.نمودار تمرکز نقص ها (Defect Concentration Diagram) 

6.نمودار پراکندگی (Scatter plot)

7.نمودار کنترل (Control charts)

انواع تغییرات در فرایند

بخشنامه مهم معاون اول رئیس جمهور راجع به انتشار و تنقیح قوانین و مقررات

بخشنامه معاون اول رئیس جمهور راجع به لزوم آگاهی مردم از اطلاعات و حق دسترسی آزاد به متون قوانین و مقررات و الزام دستگاه ها به تنقیح قوانین و مقررات

دسترسی آزاد به متن قوانین و مقررات یکی از مهمترین حقوقی است که دولت ها برای شهروندان قائل می شوند .
طی این بخشنامه معاون اول رئیس جمهور که متن آن در ذیل می آید، دستگاه های اجرایی ملزم شده اند ضمن در دسترس قرار دادن متن آیین نامه ها ، بخشنامه ها و سایر مقررات خود در " سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران " با آدرس www.dotic.ir ، قدم های مهمی را در منقح کردن قوانین و مقررات مربوط به دستگاه خود بر دارند. و در لوایح پیشنهادی نیز قوانین مغایر و یا سایر قوانین که لغو آن ضرورت دارد را احصاء نمایند.

متن بخشنامه در ادامه مطلب

قانون مالیات بر ارزش افزوده

بچه درسخون
نرم افزار بچه درسخون شامل راهكارهايي براي موفقيت ، روشهاي مطالعه ، نكاتي براي كنكوري ها ،شب امتحاني ها و ... است.

دانش آموزان و دانشجويان با نصب اين برنامه بر روي گوشي خود و استفاده از آن مي توانند در درسهاي خود به موفقيعت برسند.

براي دانلود اينجا كليك كنيد.

شماره استاندارد: 111
موضوع: راهنماي استاندارد براي صدور کالا
چاپ: 3
تجديد نظر: 0
سال تصويب: 1373
فايل: http://www.isiri.org/portal/files/std/111.htm
ICS_Code: 03/100/20
ICS_T1: جامعه شناسي ، خدمات، مديريت سازمان، حمل و نقل، اداري
رشته : بسته بندي - اسناد و تجهيزات اداري و آموزشي

شماره استاندارد: 55
موضوع: روشهاي انبار داري
چاپ: 0
تجديد نظر: 0
فايل: http://www.isiri.org/portal/files/std/55.htm
ICS_Code: 03/100/10
ICS_T1: جامعه شناسي ، خدمات، مديريت سازمان، حمل و نقل، اداري
رشته : بسته بندي - اسناد و تجهيزات اداري و آموزشي

ارزيابي عملكرد كاركنان

نويسنده : خوشوقتي، آرمين

چكيده

اين مقاله روش انجام ارزيابي عملكرد كاركنان را شرح مي‌دهد. معيارهاي ارزيابي عملكرد، ارتباط بين ارزيابي عملكرد با ارزشيابي مشاغل و حقوق و مزايا، فنون مختلف ارزيابي عملكرد، اهداف، مكان و زمان ارزيابي عملكرد، خصوصيات شخصيتي ارزياب و ساير نكات و جزئيات انجام ارزيابي عملكرد از جمله مباحث اين مقاله هستند.

عنوان مقاله: اطمینان سازمانی در کسب و کار

مولف/مترجم: سیدحسین هویت طلب ، سیدجعفر زنوزی - دانشگاه امام صادق (ع)

موضوع: فرهنگ سازمانی / مدیریت بهره وری

سال انتشار(میلادی): 2007

وضعیت: تمام متن

منبع: ماهنامه تدبیر-سال هجدهم-شماره180

تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت

چکیده:

حقیقت جامعه امروزی این است که اگر انسانها، احساس بهتری نسبت به کاری داشته باشند، موفقیتشان در آن کار بیشتر خواهد بود. سازمانها نیز از این موضوع مستثنی نیستند. زیرا اگر سازمانها اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند، برای ادامه کار انرژی بیشتری می‌‌‌گیرند و احتمال موفقیتشـــــان بیشتر می شود. «گارتنر»، اطمینان سازمانی(BUSINESS CONFIDENCE) را اینگونه تعریف کرده است: «یک مفهوم و فلسفه سازمانی که ازطریق ترکیب و تعامل عواملی چون عملکرد سازمان و موقعیت رقابتی، فرهنگ سازمانی، تمایلات و مقاومتها در مقابل تغییر و توان سرمایه گذاری سازمانی، ایجاد می‌شود».

سوال اساسی این است که عوامل ایجاد و افزایش اعتماد به نفس در سازمانها چیست؟ سازمانها چگونه اعتماد به نفس خودشان را افزایش دهند؟ و بالاخره از چه طریقی می توانند، موفقیت خودشان را تضمین کنند؟ زیرا اطمینان سازمانی، لزوما" ضامن موفقیت نیست، زیرا عوامل محیطی سازمان از جمله تهدیدات محیطی یا فراهم نیامدن فرصتهای محیطی می توانند مانع این موفقیت شوند.

در تحقیقی که از اردیبهشت سال 1382 تا اسفند سال 1383 به طول انجامید، با 971 سازمان بزرگ و موفق از 8 کشور اروپایی (بلژیک، فرانسه، آلمان، ایرلند، هلند، اسپانیا، سوئد و انگلستان) در زمینه های مختلف ازجمله، ارزیابی و تحلیل عملکرد، فرهنگ سازمانی، مشتری مداری ، مدیریت استراتژیک، برنامه ریزی استراتژی، سرمایه گذاری و...، مکاتبه شد و مصاحبه به عمل آمد که نتایج آن را در قالب موضوعات زیر می توانید مطالعه کنید. سازمانهای مورد تحقیق در زمینه های تولیدی، مالی، صادرات و واردات، خدمات و حتی کسب وکار الکترونیک فعالیت داشتند. نتایج تحقیق در قالب طراحی شاخص سنجش اطمینان و اعتماد به نفس کسب و کار سازمانی به شکل مقایسه ای با توصیف مزایا و معایب ممکن در شرایط مختلف ارائه و درانتها، اثرات و راهکارهای پیشنهادی برای سازمانهای ایرانی نیز توصیف می شود.

متن کامل مقاله در ادامه مطلب

عنوان مقاله: ارگونومی و کاربردهای آن

مولف/مترجم: رضا کارزار جدی‌وند

موضوع: مدیریت منابع انسانی / مدیریت بهره وری

سال انتشار(میلادی): 2004

وضعیت: تمام متن

منبع: راهکار مدیریت

تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت

چکیده:

ارگونومی یا همان مهندسی فاکتورهای انسانی، علمی ترکیبی است که سعی دارد ابزارها، دستگاه ها، محیط کار و مشاغل را با توجه به توانایی هایی جسمی – فکری و محدودیت ها و علائق انسانها، طراحی نماید. این علم با هدف افزایش بهره وری، با عنایت بر سلامتی، ایمنی و رفاه انسان در محیط، شکل گرفته است. همچنین این علم در تلاش است بجای متناسب سازی انسان با محیط، محیط را با انسان متناسب سازد. در این راستا، سازمان بین المللی کار ، واژة ارگونومی را به معنای متناسب کردن کار و شغل برای انسان تعریف کرده است.

این علم برای طراحی و ساخت ابزار و سیستم های تولیدی از ساده تا پیچیده و بغرنج، حل مشکلات مربوط به تکنولوژی نوین، و حتی ابزار و وسائل زندگی روزمره، کاربرد دارد. امروزه، از طراحی یک ابزار ساده نظیر انبردستی ساده ( از نظر نوع جنس، مصالح بکار رفته، اندازة دسته، نوع و ترکیب پلاستیکی دسته آن و … ) و یا یک خودکار ( از نظر قطر، اندازه، رنگ و … ) گرفته تا طراحی یک سیستم تولیدی کامل، از ارگونومی استفاده میشود. عمدتا زمینه هایی که ارگونومی در آنها مطالعه و اقدام میکند، عبارتند از : طراحی ابزار، وسائل، ماشین ها و تاسیسات به طرز صحیح و مطلوب، طراحی روش انجام کار با توجه به بهترین نحوه اجراء و متناسب با سیستم عضلانی و ساختمان فیزیکی بدن انسان و با هماهنگی روانی میان افراد و محیط کار و ابزار کار، وضعیت صحیح قرار گرفتن بدن و حرکات انسان حین انجام کار، شرایط فیزیکی مناسب در محیط کار ( با توجه به عواملی از قبیل : دما ، رطوبت ، جریان هوا ، ارتعاشات ، سر و صدا ، نور و روشنایی ، گرد و غبار ، تشعشعات و آلودگی های -مختلف ).

متن کامل مقاله در ادامه مطلب

عنوان مقاله: بازنگری در بهره وری
مولف/مترجم: مهندس عبدالله آراسته
موضوع: بهره وری
سال انتشار(میلادی): 2007
وضعیت: تمام متن
منبع: ماهنامه تدبیر-سال هجدهم-شماره 182
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت www.SYSTEM.parsiblog.com
چکیده: تاکنون مطالب زیادی درخصوص بهره وری، اهمیت و تعاریف آن، انواع واهداف بهره وری نگاشته شده است. آنچه این گفتار درپی آن است، گذر از این مفاهیم و پرداختن به ابعاد تازه بهره وری است. اگر بهره وری را استفاده مطلوب، موثر و بهینه از مجموعه امکانات، ظرفیتها، پتانسیل‌ها، نیروها، منابع و فرصتها تعریف کنیم و یا هر تعریف معتبر دیگری برای آن ارائه دهیم، همیشه سوءبرداشتهایی درمورد بهره وری وجود دارد. این مقاله با بررسی برخی سوءبرداشتها درمورد بهره وری آغاز می کند و سپس مفهوم بهره‌وری بسزا رابطه بهره وری با کیفیت، استراتژی‌های جدید برای بهبود آن را شرح می‌دهد.

متن کامل مقاله در ادامه مطلب

عنوان مقاله: مفاهیم مبهم بهره‌وری و عملکرد
مولف/مترجم: مترجم:افسانه باقری
موضوع: بهره‌وری
سال انتشار(میلادی): 2006
وضعیت: تمام متن
منبع: INTERNATIONAL JOURNAL OF PRODUCTIVITY AND PERFORMANCE MANAGEMENT JAN, 2005
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت www.SYSTEM.parsiblog.com
چکیده: هدف این مقاله آن است که شیوه های برخورد با مفاهیم «بهره وری» و «عملکرد» در ادبیات را مورد بررسی قرار داده و نشان دهد که اصطلاحات به کاررفته در این رشته ها، اغلب به طور مبهم تعریف شده اند و درک درستی از آنها وجود ندارد و سپس ادبیات مربوط به عملکرد علمی و عملی طی 30 سال گذشته مورد بازنگری قرار می گیرد. معنای پنج اصطلاح(بهره وری، عملکرد، سوددهی، کارایی و اثربخشی)تشریح و چگونگی ارتباط درونی آنها نشان داده می‌شود. از آنجایی که ایجاد یک دستور زبان مشترک کار ساده ای نیست، باید این حقیقت را پذیرفت که بعدها نیز افراد برداشتهای گوناگونی از اصطلاحات توضیح داده شده در این مقاله خواهند داشت. اغلب شیوه های سنجش و بهبود، بدون درک روشنی از آنچه باید اندازه گیری شود یا بهبودیابد،به کار گرفته می شوند. به دلیل این رویکرد عملگرا نسبت به بهبود، فرصت فهم کامل و سپس به حد اکثر رساندن عوامل اساسی و موثر در رقابت پذیری و موفقیت به سادگی از دست می رود. این مقاله با ارایه مجموعه ای از واژگان و اصطلاحات علمی، سردرگمی موجود در این رشته را کاهش می دهد. مطمئنا، داشتن واژگان و دستور زبان مشترک، برای ایجاد یک فهم مشترک، بنیادین و نیرومند، (در این رشته) مفید است.

متن کامل مقاله در ادامه مطلب

عنوان مقاله: مدیریت بهره وری از طریق اصلاح الگوی مصرف در بخش تقاضای انرژی کشور
مولف: روح الله تولایی
موضوع: مدیریت بهره وری / اصلاح الگوی مصرف
سال انتشار(میلادی): 2009
وضعیت: تمام متن
منبع: پایگاه اطلاع رسانی رجانیوز
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات مدیریت www.SYSTEM.parsiblog.com
چکیده: امسال اولین سال از دهه‏ى چهارم انقلاب اسلامی می باشد و به دلیل آمادگی بسیار وسیع و عظیمی که در کشور وجود دارد، به نام «دهه‏ى پیشرفت و عدالت» نامیده شده است. از آن جا که اقدام اساسى در زمینه‏ى پیشرفت و عدالت، مسئله‏ى مبارزه‏ى با اسراف، حرکت در سمت اصلاح الگوى مصرف، جلوگیرى از ولخرجى‏ها و تضییع اموال جامعه می باشد؛ سال 1388 از سوی رهبر فرزانه انقلاب به نام سال «اصلاح الگوی مصرف» نام‌گذاری شده است. این مقاله به بررسی تطبیقی و توسعه‌ای راهکارهای کاربردی غیرقیمتی اصلاح الگوی مصرف در بخش انرژی کشور می پردازد.
به‌طور کلی، اتخاذ سیاست ها و راهکارهای اصلاح الگوی مصرف در حوزه انرژی در 2 بخش عرضه انرژی و تقاضای انرژی قابل بررسی و اجرا می باشد. یافته های تحقیق حاضر نشان می دهد در کشور ایران به دلیل اینکه تقریباً تمام زنجیره تامین و عرضه انرژی در اختیار دولت می باشد، دولت می تواند با انجام تحقیقات علمی و هدفمند کردن سرمایه گذاری ها در بخش انرژی و به کارگیری فناوری های نوین در مدت زمان نسبتاً کوتاهی به میزان قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی موفق عمل نماید. بخش تاثیرگذار دیگر در کاهش مصرف انرژی، مدیریت تقاضای انرژی می باشد که در این بخش نیز راهبردهای متعددی از جمله قیمت‌گذاری، آموزش، فرهنگ، پاداش، هنجار، سبک زندگی، استفاده از انرژی های نو و تجدیدپذیر، استفاده از تکنولوژی های جدید، استفاده بهینه از مواد و بازیابی آن ها و... وجود دارد.

متن کامل مقاله در ادامه مطلب

عنوان مقاله: نقش سرمایه اجتماعی در بهره وری نیروی کار
مولف/ان: غلامرضا نظری
موضوع: مدیریت منابع انسانی / بهره وری
سال انتشار(میلادی): 2009
وضعیت: تمام متن
منبع: ماهنامه تدبیر-سال بیستم-شماره 202
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات علمی مدیریت www.SYSTEM.parsiblog.com
چکیده: ابهام مفهومی، تعاریف چندگانه دارد و فقدان اطلاعات لازم در زمینه سرمایه اجتماعی، مانعی بر سر راه تحقیقات نظری و عملی در مورد نقش سرمایه اجتماعی بوده است. سرمایه اجتماعی، از آن جا که مکمل سایر منابعی است که تحت کنترل افراد و سازمان ها می باشند، منبع مهمی برای افراد و سازمان به شمار می رود. ‏بسیاری از مطالعات به اثرات سرمایه اجتماعی در سطح یک شرکت یا صنعت بر عملکرد‏ پرداخته اند. اما مطالعات کمتری سرمایه اجتماعی را به بهره وری در سطح فردی مرتبط کرده اند. مطالعات محدود انجام شده در این زمینه، نشان‌دهنده تأثیر سرمایه اجتماعی بر کارآیی و بهره وری نیروی انسانی است. این تأثیر از راههای مختلفی امکان‌پذیر است. هزینه‌های پایین‌تر تعاملات، نرخ پایین‌تر جابه جایی افراد، تسهیم دانش و نوآوری و بهبود کیفیت محصولات، از جمله مواردی است که تأثیر سرمایه اجتماعی بر بهره وری را نشان می دهند. با این وجود، تأثیر دقیق سرمایه اجتماعی بر بهره‌وری قابل اندازه‌گیری نیست، زیرا هم سرمایه اجتماعی عوامل و متغیرهای بسیاری را شامل می‌شود که بسیاری از آنها کیفی هستند و اندازه‌گیریشان دشوار است و هم بهره‌وری متغیرهای زیاد را دربر می‌گیرد.

شرح کامل در ادامه مطلب

عنوان مقاله: بررسی راهکارهای صرفه جویی مصرف انرژی درصنعت لبنیات ایران (مطالعه موردی کارخانه لبنیات مغان)
مولف: شهرام فاتح
موضوع: مدیریت بهره وری
سال انتشار(میلادی): 2012
وضعیت: تمام متن
منبع: ارسال شده توسط عضو پایگاه مقالات علمی مدیریت www.system.parsiblog.com
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات علمی مدیریت www.SYSTEM.parsiblog.com
چکیده: این تحقیق با هدف الف- بررسی میزان پتایسیل صرفه جویی انرژی در صنعت لبنیات ایران و کارخانه لبنیات مغان و ب- بررسی توجیه‌پذیری سرمایه گذاری در پروژه گازسوز نمودن کارخانه لبنیات مغان انجام شده است. در این پژوهش بدلیل وجود تعدادزیاد کارخانه لبنیات داده های آماری برخی کارخانه‌های مذکور در تجزیه و تحلیل مورد استفاده قرار گرفته است. و همچنین بدلیل موردی بودن پژوهش روی آمارهای کارخانه لبنیات مغان تمرکز شده است. روش مطالعاتی این پژوهش هزینه – فایده است که در ابتدا براساس مطالعات کتابخانه‌ای به جمع‌آوری مبانی نظری اقدام شده است. سپس با استفاده از روش ارزش فعلی صرفه‌جویی‌های آتی فرضیه پژوهش مورد آزمون قرار گرفته است. داده‌های آماری پژوهش حاضر از آرشیو کارخانه لبنیات مغان استخراج گردیده است .

شرح کامل در ادامه مطلب