ششمين كنفرانس ملي مهندسي نساجي ايران (1386)

نويسند‌گان:
سيد مجيد مرتضوي - دانشكده نساجي دانشگاه صنعتي اصفهان، اصفهان، ايران
نظام صامعي - دانشكده فني، گروه مهندسي نساجي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد اراك، اراك، ايران

خلاصه مقاله:

بررسي بعضي از خواص پارچه هاي پنبه اي خام پس از عمل مرسرايزينگ داغ

مرسريزاسيون يكي از مهم ترين عمليات تكميلي براي بهبود خواص الياف پنبه به تنهايي يا مخلوط اين الياف با پلي استر درشكلي از نخ يا پارچه مي باشد. مرسريزاسيون شفافيت، رنگ پذيري، استحكام كششي، فعاليت شيميايي و ثبات ابعادي كالاي پنبه اي را بهبود مي بخشد. در اين نوع تكميل، كالاي پنبه اي در محلول سرد قرار مي گيرد و سپس عمليات شستشو و خنثي سازي سود انجام مي شود. براساس گرم يا سرد بودن محلول سود مورد استفاده، مرسرايزينگ به دو نوع گرم وسرد تقسيم مي شود. در اين تحقيق از دو نوع پارچه پنبه اي خام شامل پارچه پنبه اي با تار و پود اپن اند و پارچه ي پنبه اي با تار و پود رينگ استفاده شده است. پارچه خام پنبه اي تحت مرسرايزينگ داغ در دو حالت تحت كشش و بدون كشش قرار گرفته است و عمليات مرسرايزينگ با عمليات آهار گيري و پخت پنبه تركيب شده است. بعد از عمليات مرسرايزينگ كه در محدوده ي دمايي 15 تا 90 درجه ي سانتي گراد و درمدت زمان 5 دقيقه و در محلول 300 گرم در ليتر سود صورت گرفته است، عمليات سفيد گري با آب اكسيژنه قليايي بمنظور خارج كردن آهار باقيمانده همراه پارچه و سفيد كردن پارچه انجام شده است. پس از آن تغييرات ايجاد شده بر روي برخي از خواص پارچه نظير خواص كششي، نرخ كاهش وزن، جمع شدگي كالا و رنگ پذيري مورد بررسي قرار گرفت. نتايج بدست آمده بيانگر اين است كه استحكام تاري و پودي پارچه هاي مرسريزه شده نسبت به پارچه هاي مرسريزه نشده افزايش يافته و اين افزايش در جهت پودي نسبت به جهت تاري و همچنين در مرسرايزينگ بدون كشش محسوس تر مي باشد و با افزايش دماي مرسريزاسيون تا حرارت مشخصي افزايش استحكام مشاهده مي گردد. در مرسرايزينگ جمع شدگي تاري و پودي پارچه تا دماي خاصي افزايش يافته و بعد از آن تغييرات محسوسي نشان نمي دهد. رنگ پذيري نمونه هاي مرسريزه شده با استفاده از ثابت k/s با يكديگر مقايسه شده است. نمونه هاي مرسريزه شده نسبت به نمونه هاي مرسريزه نشده افزايش در رنگ پذيري يا افزايش در جذب رنگ نشان مي دهند و در دماي خاصي حداكثر جذب رنگ مشاهده شده است.