تغيير جنسيت ماهي هامور معمولي Epinephelus coioides در خليج فارس

فاطمه عباسي * 1 ، شهربانو عريان 2 و عباس متين فر 3
1 تهران، دانشگاه الزهرا ، دانشكده علوم ، گروه زيست شناسي
2 تهران، دانشگاه تربيت معلم، دانشكده علوم ، گروه زيست شناسي
3 تهران، مؤسسه تحقيقات شيلات ايران

چكيده
ماهي هامور معمولي از خانواده هامورماهيان (سرانيده) جزو ماهيان پروتوژينوس مي باشد. اين گونه يكي از مه مترين گونه هاي ماهيان خليج فارس است كه در آن تغيير جنسيت از جنس ماده به نر رخ م يدهد. در پژوهش حاضر گنادهاي 245 عدد ماهي هامور در تمام مراحل تغيير جنسيت طي 17 ماه نمونه برداري از ارديبهشت 1380 تا شهريور 1381 در منطقه بحركان خوزستان مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه اين گونه از ماهيها هرمافروديت پروتوژينوس هستند كه از بوده و ابتدا ماده و سپس به جنس نر تبديل مي شوند. تغيير جنسيت در ماهياني monadric نظر مسير تغيير جنسيت جزو ماهيان 51 تا 105 سانتيمتر و بعد از تخم ريزي ماهي شروع مي شود و شامل سه مرحله است: مرحله ابتدايي كه در آن بافت / با طول 2 و II و I ژرمينال گناد ماده بيشترين درصد تخمدان را تشكيل داده و درصد بسيار كمي را كيس ههاي اسپرماتوگونيا، اسپرماتوسيت اسپرماتيد تشكيل داده اند. مرحله دوم كه در آن گناد ماده و نر به نسبت مساوي وجود دارد و شامل بافت بيض هاي و كيسه هاي اسپرماتوژنيك مشخص است. مرحله سوم: درصد بيشتري از گناد را بافت بيضه اي تشكيل مي دهد، بافتهاي تخمدان در حال از بين رفتن بوده و اسپرماتوزوآ در داخل لومن آزاد است. در داخل ديواره گناد لايه هاي عضلاني در حال جدا شدن هستند و تشكيل سينوسهاي اسپرماتيك را مي دهند. نتايج نشان مي دهد كه بافتهاي ماهي ماده و نر در طول تغيير جنسيت با يكديگر عجين هستند و بافت جداكننده اي بين آنها وجود ندارد. با توجه به نتايج اين پژوهش، به نظر مي رسد كه دوره تخم ريزي در ماهي هامور معمولي از ارديبهشت تا خرداد بوده و تغيير جنسيت پس از تخم ريزي در جنس ماده آغاز مي شود.

لینک دانلود با فرمت pdf